'vragenlijst'

PAM (Patiënt Activation Measure)

Doel

De PAM (Patiënt Activation Measure) meet kennis, vaardigheden en vertrouwen in het kunnen managen van de eigen gezondheid of ziekte. De PAM is bedoeld om meer zicht te krijgen hoe en in welke mate de patiënt zelf van mening is dat hij in staat is om zijn gezondheid te verbeteren.

Toelichting instrument

De vragenlijst telt dertien uitspraken waarbij mensen op een vijfpuntsschaal moeten aangeven in hoeverre ze het eens zijn met deze uitspraken.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Patiënt uitnodigen om de vragenlijst in te vullen voorafgaand aan een consult. De huisarts / praktijkondersteuner kan op basis van de ingevulde vragenlijst het eerstvolgende consult voorbereiden.
  • Score/uitkomst:
    Op basis van de score op de PAM kunnen mensen worden ingedeeld in één van vier oplopende niveaus: van meer passieve patiënten die nauwelijks eigen regie ervaren (PAM 1) tot en met actieve patiënten die naar eigen zeggen hun ziekte en zorg goed kunnen en willen managen (PAM 4).
  • Benodigde tijd:
    Invullen van de vragenlijst 5 minuten / bespreking van de vragenlijst in een consult – 20 min

Aan het instrument is een gevalideerde interventie gekoppeld die zelfmanagementondersteuning op maat biedt afhankelijk van de score van een patiënt op de PAM. Zowel de PAM zelf als de interventie zijn niet vrij te gebruiken. Een licentie dient aangevraagd te worden bij Insignia Health. Hieraan zijn kosten verbonden.

Op basis van een totaalscore die loopt van 1 tot 100 kunnen mensen ingedeeld worden in vier niveaus van activatie. van meer passieve patiënten die nauwelijks eigen regie ervaren (PAM 1) tot en met actieve patiënten die naar eigen zeggen hun ziekte en zorg goed kunnen en willen managen (PAM 4). Hoe hoger het niveau –  hoe beter een persoon in staat is tot zelfmanagement.

Afhankelijk van het niveau van activatie wordt op een andere manier zelfmanagementondersteuning ingezet. Op niveau 1 zal dat vooral zijn om een patiënt te motiveren en te overtuigen van het belang van zelfmanagement, niveau twee richt zich op het aanbieden van kennis en leren van vaardigheden; op niveau drie wordt geleerd vaardigheden met stapjes in de praktijk te brengen en op niveau 4, waar patiënten goed in staat zijn tot zelfmanagement, wordt geleerd zelfmanagement ook vol te houden in moeilijke tijden, bijvoorbeeld bij achteruitgang in gezondheid.

Doelgroep(en)

Generiek
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Theoretische / wetenschappelijke onderbouwing (achtergrond-informatie over ontwikkeling, basisconcepten en theorieën):

  • Gebaseerd op literatuur en interventieonderzoek;
  • ervaringen uit de praktijk;
  • gesprekken met patiënten.

Gevalideerd voor toepassing onder de Nederlandse bevolking, valide en betrouwbaar. PAM is vertaald in het Nederlands. De betrouwbaarheid en validiteit is goed. Onderzoek heeft aangetoond dat ondersteuning op maat, aansluitend bij de activatieniveaus leidt tot minder zorggebruik, daling in zorg gerelateerde kosten  en beter zelfmanagement bij mensen met diabetes en hart- en vaatziekten. Door ondersteuning op maat kunnen mensen ook groeien in hun rol als zelfmanager en van een lager niveau naar een hoger niveau gaan.

De PAM is in Nederland gebruikt als uitkomstmaat, bijvoorbeeld bij interventies waar de SEMAS werd ingezet om tot doelgroepsegmentatie te komen. Er zijn geen bestaande interventies bekend in Nederland voor zorg op maat waarbij de PAM wordt gebruikt om doelgroepen te onderscheiden. Wel is een dergelijke interventie in ontwikkeling voor mensen met diabetes (Astra Zeneca/ NIVEL).

Meer informatie: Artikel: BMC Public Health
Insignia Health

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Instructie is gewenst

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

Via Insignia Health

Kosten instrument

Aan de licentie zijn kosten verbonden (via Insignia).

Ontwikkeld door /contactpersoon

J. Rademakers, J. Nijman, L. van der Hoek, L.M. Heijmans en M. Rijke
De PAM is oorspronkelijk ontwikkeld door Judith Hibbard en vertaald en gevalideerd voor Nederland door het NIVEL (Prof. Jany Rademakers).

Organisaties die werken met methode / instrument

Zorggroep Dokterscoop

De PAM wordt in veel landen gebruikt om het niveau van patëntactivatie in kaart te brengen en de laatste jaren ook om interventies te ontwikkelen waarin zelfmanagementondersteuning wordt aangepast aan het niveau van zelfmanagementvaardigheden van een patiënt.

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Rapport Nivel 2013: Minder zelfmanagementvaardigheden, dus meer zorggebruik?
Zie ook: blz 45-46: Meerwaarde van de PAM

Minder zelfmanagement leidt tot meer zorggebruik.
‘Diabetespatiënten die moeite hebben met ‘zelfmanagement’ gebruiken tussen de 1500 en 2000 euro per jaar meer aan zorg……’ lees meer

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijgewerkt juli 2017: met informatie NIVEL ‘Inventarisatie meetinstrumenten zelfmanagementondersteuning’

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *