Berichten

vragenlijst

Zelfmanagementkompas 2.0

Doel

Inzicht geven aan eerstelijns zorgverleners, teams en organisaties in de mate waarin zij zelfmanagement nu al ondersteunen en in de aspecten waarop nog ontwikkeling mogelijk is. Wat gaat al goed en wat kan nog beter?

Toelichting instrument

Het Zelfmanagementkompas is een zelfbeoordeling, een inventarisatie door en voor de zorgverlener. De zorgverlener stelt vast hoe hij zelf zelfmanagement ondersteunt, hoe zijn team dit doet en wat hij hierbij van de organisatie nodig heeft. Als alle betrokken zorgverleners de vragen hebben beantwoord, gaan de teamleden met elkaar in gesprek over de uitkomsten om uiteindelijk gezamenlijk te komen tot een verbeterplan.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken: Na het invullen van de vragenlijsten uit het Zelfmanagementkompas kunt u als multidisciplinair team of zorggroep zelf een verbeterplan maken. Optioneel is ondersteuning van Vilans met een begeleidingstraject op maat.
  • Score/uitkomst:
    De vragenlijsten worden per e-mail toegezonden waarna een scorerapport en overzicht van de ontwikkelpunten wordt toegezonden, met onderscheid tussen de individuele uitkomsten en de uitkomsten van het team en de organisatie.
  • Benodigde tijd:
    Invullen vragenlijsten: 30 minuten voor vragenlijst 1 en 10 minuten voor vragenlijst 2.
    Doorlooptijd: 1 maand voor de voormeting en 1 maand voor de nameting.

Doelgroep(en)

Zorgverleners
Zorggroepen / Gezondheidscentra / Huisartsenpraktijken
Beleidsmakers

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd
Het Zelfmanagementkompas is ontwikkeld op basis van literatuuronderzoek en interviews met professionals, onderzoekers, patiëntvertegenwoordigers en zorgverzekeraars. En vervolgens getest in verschillende huisartspraktijken, gezondheidscentra en zorggroepen.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Brochure en vragenlijsten (digitaal)

Waar te vinden?

Kosten instrument

  • 3500,- : Inbegrepen is: de inzet van het zelfmanagementkompas bij maximaal 50 professionals.
  • De voormeting met teamscorerapport en workshop op locatie met adviesrapport. 6500,- Inbegrepen is: het vorige bij zowel de voor- als nameting.

Ontwikkeld door /contactpersoon

Vilans
Contactpersoon: Jeanny Engels

Organisaties die werken met methode / instrument

Zorggroep Meditta

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

 

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Zorgplan

Persoonlijk Gezondheidsplan – PGP

Doel

Het PGP, ook wel bekend als IZP; individueel zorgplan, is een manier om met de patiënt het gesprek aan te gaan over ervaren problemen en mogelijkheden tot (gedrags-)verandering. Daarbij zijn eigen kennis en vaardigheden, vertrouwen en motivatie, belangrijke factoren.

Toelichting instrument

Voor de naam Persoonlijk Gezondheidsplan is gekozen omdat er samen met en vanuit de mogelijkheden van de patiënt – de persoon in kwestie – wordt gewerkt aan de gezondheid. Het Persoonlijk Gezondheidsplan bestaat uit een mapje met een aantal losse documenten:

  • Een toelichtende brief
  • Het inventarisatieblad
  • Een overzicht voor samenvatting en afspraken
  • Een actieplan met evaluatie

Doelgroep(en)

Generiek
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst voor de zorgverlener: coachende vaardigheden en werken met een IZP

Vorm

Formulieren Persoonlijk Gezondheidsplan in PDF
Formulieren gebundeld inclusief map in PDF

Waar te vinden?

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Het Kenniscentrum voor Ketenzorg Chronische ziekten (KCK) en de Huisartsen Zorggroep Drenthe (HZD).

Organisaties die werken met methode / instrument

Huisartsen Zorggroep Drenthe

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Rapportage Persoonlijk Gezondheidsplan: Dit rapport beschrijft het ontwikkelingsproces van het Persoonlijk Gezondheidsplan (PGP), de bouwstenen waaruit het is opgebouwd, de opgedane ervaringen en welke conclusies dit oplevert voor het verder verbeteren van de zorg aan chronische patiënten.

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

communicatie

Vragenlijsten bij IZP Diabetes

Doel

Drie vragenlijsten als hulpmiddel voor de patiënt en de zorgverlener om met de ingevulde antwoorden van de vragenlijst een gesprek aan te gaan over de thema’s: gezondheid, problemen t.g.v. de diabetes en medicijngebruik.

Toelichting instrument

  1. Vragenlijst 1 – Uw gezondheid: 11 vragen over gezondheid en effect op dagelijks functioneren.
  2. Vragenlijst 2 – Uw ervaring met diabetes: Aan de hand van 5 vragen geven patiënten aan in hoeverre zij last hebben van problemen die kunnen ontstaan door hun ziekte.
  3. Vragenlijst 3 – Uw medicijngebruik: 4 vragen over op de manier waarop mensen omgaan met medicijngebruik.
  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De patiënt kan de vragenlijsten gebruiken om het gesprek met de zorgverlener voor te bereiden door thuis de vragenlijsten in te vullen en mee te nemen naar het gesprek.

Doelgroep(en)

Diabetes, type 1 en type 2
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Vragenlijsten

Waar te vinden?

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Diabetes Vereniging Nederland
Vilans
Nationaal Actieprogramma Diabetes / Nederlandse Diabetes Federatie

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

voorbereiding consult

Folder: Is alles besproken, voor NU, ZO en LATER?

Doel

Het instrument bestaat uit een vragenlijst aan de hand waarvan ouderen voor zichzelf kunnen nagaan hoe het met hen gaat, en wat ze belangrijk vinden voor de toekomst op kortere en langere termijn.

Toelichting instrument

Via de kaart worden ouderen gestimuleerd om onderwerpen te bespreken met anderen zodat er oplossingen komen voor problemen en wensen zoveel mogelijk worden vervuld. Zeven vragen die de patiënt door kan nemen voorafgaand aan het gesprek:

  1. Heb ik een goede woning?
  2. Hoe gaat het lichamelijk met me?
  3. Heb ik zorgen?
  4. Heb ik genoeg steun om mij heen?
  5. Wat wil ik in de toekomst?
  6. Kan ik mijn eigen beslissingen nemen?
  7. Zijn er nog meer dingen die belangrijk zijn voor mij?
  8. Hoe tevreden ben ik met mijn leven? Kan ik zelf nog iets doen om mijn leven beter te maken?
  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Geef de vragenlijst aan de cliënt. Motiveer de cliënt om na te denken over de vragen. Uit de antwoorden kan een lijstje met onderwerpen komen dat hij verder wil bespreken met naasten, mantelzorger, huisarts, overige hulpverleners en de gemeente. Stimuleer de cliënt die gesprekken ook aan te gaan en bied waar nodig ondersteuning

Doelgroep(en)

Generiek
Ouderen
Oudere migranten

Vorm

Folder

Waar te vinden?

Folder (2015): Is alles besproken, voor NU, ZO en LATER?

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

vragenlijst

Diabetes risicotest

Doel

Diabetes Risicotest meet het risico om diabetes type 2 te krijgen. Vroegtijdig opsporen van mensen met (een verhoogd risico op) diabetes is belangrijk en moet bijdragen aan vroegtijdige behandeling van mensen met diabetes, dan wel het tijdig aanbieden van een adequaat leefstijlprogramma aan mensen met een verhoogd risico.

Toelichting instrument

De test meet op betrouwbare wijze het risico op het al hebben van diabetes, of op het ontwikkelen van diabetes binnen nu en 5 jaar. De geïllustreerde versie van de Diabetes Risicotest (plaatjestest) is speciaal ontwikkeld voor mensen met minder kennis van de Nederlandse taal.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De risicotest kan in de huisartsenpraktijk aangeboden worden of men kan op eigen initiatief de risicotest doen.
  • Score/uitkomst: De test bestaat uit 8  vragen waarbij elk antwoord een bepaald aantal punten krijgt, die bij elkaar opgeteld worden.
    • Score 5 of lager: de kans dat de persoon diabetes type 2 krijgt, is klein
    • Score 6, 7 of 8: de kans dat de persoon diabetes type 2 krijgt, is licht verhoogd
    • Score 9 of hoger: de kans dat de persoon diabetes type 2 krijgt of al heeft, is groot.
    • Bij elke score is een advies gegeven m.b.t. te ondernemen acties.
  • Benodigde tijd: Invullen van de test:

Doelgroep(en)

Generiek: mensen met risico op diabetes
Volwassenen
Laaggeletterden
Anderstaligen

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd en betrouwbaar
Meer informatie: validiteit

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Waar te vinden?

Website Kijk op Diabetes

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

De Diabetes Risicotest is ontwikkeld in samenwerking met VU Medisch Centrum, Universiteit Wageningen en Universitair Medisch Centrum Groningen. De test is wetenschappelijk onderbouwd en ontwikkeld in samenwerking met de beroepsvereniging van huisartsen; met financiele steun van het ministerie van VWS.
Contactpersoon: Nederlandse Diabetes Federatie

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

gezamenlijke besluitvorming

Persoonlijke keuzehulp bij beslissingen

Doel

Deze persoonlijke keuzehulp geeft inzicht in aantal algemene zaken die van belang zijn bij het maken van keuze en helpt de patiënt bij het nemen van beslissingen voor bijvoorbeeld een medische behandeling.

Toelichting instrument

Deze keuzehulp is geschikt voor elke beslissing en kan daarom ook voor medische beslissingen worden gebruikt. Bijvoorbeeld als de patiënt een besluit moet nemen rond zijn gezondheid of een medische behandeling. Er zijn ook ziektespecifieke keuzehulpen die geschikt zijn voor specifieke situaties.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    In deze keuzehulp wordt de patiënt door 4 stappen geleid. De patiënt kan de vragenlijst invullen ter voorbereiding op het consult met de arts.
  • Score/uitkomst:
    Door de vragen te beantwoorden kan de patiënt beter een besluit nemen. Ook wordt het duidelijker wat nog aan informatie en/of steun nodig is om een keus te maken.
  • Benodigde tijd:
    Invullen van de vragenlijst: afhankelijk van de situatie

Doelgroep(en)

Generiek
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

Overige ziektespecifieke keuzehulpen:

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Vertaling: Carmen Kleinegris, Stichting NET-groep
Peep Stalmeier, Radboud UMC, Nijmegen

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat het verhogen van de participatie van de patiënt bij de keuze van de behandeling de patiënten geruster zijn en minder vaak kiezen voor dure behandelingen.
Uit onderzoek blijkt dat het gebruik van keuzehulpen werkt:
– Meer mensen nemen een beslissing
– Verhoging van de kennis
– Beter en nauwkeuriger beeld van de werkelijke risico’s
– Beslissingen worden gemakkelijker genomen, met minder onzekerheid
– Geen verhoging van angst of spijt, en hoop blijft behouden
– Minder patiënten kiezen voor intensieve behandeling zoals grotere operaties

Meer achtergrond informatie over keuzehulpen in:

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

vragenlijst

Decision Evaluation Scale – evaluatie medische beslissing

Doel

Het evalueren van een medische beslissing door een patiënt.

Toelichting instrument

De ‘Decision Evaluation Scale’ is een vragenlijst met 15 items die ingedeeld zijn in drie Rasch-schalen: Satisfaction-Uncertainty, Informed Choice en Decision Control.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken: De vragenlijst bevat een introductie twee behandelingen naast elkaar worden gezet. De patient heeft gekozen voor een van de behandelingen. Gevraagd wordt: ‘denkend aan deze beslissing en uw keuze daarin, hoe hebt u daar de afgelopen week over gedacht?’
  • Score/uitkomst:
    De patiënt scoort op de vragen op een vijfpuntsschaal. Het is niet gebruikelijk totaalscores te berekenen.
    Hogere scores op de ‘satisfaction-uncertainty-schaal’ betekenen minder onzekerheid.
  • Benodigde tijd:
    Invullen vragenlijst: 2-3 minuten

Doelgroep(en)

Generiek
Volwassenen
Patiënten die een medische beslissing nemen

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd
Meer informatie: Meetinstrumenten zorg

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Niet bekend

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

Vragenlijst Decision evaluation scale

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Stalmeier et al 2005

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

vragenlijst

ICF-Primary Care (ICF-PC)

Doel

Een instrument waarmee huisartsenpraktijken informatie over het functioneren van een patiënt kunnen achterhalen en complementair aan de medische gegevens in hun ICT-systeem kunnen vastleggen.

Toelichting instrument

De ICF- PC vragenlijst is op basis van de ICF (classificatiesyteem) opgesteld.  Aan de hand van de vragenlijst kan het functioneren en participeren van mensen met een of meerdere chronische ziekten in kaart worden gebracht. De vragenlijst bestaat uit 4 algemene vragen, 13 vragen over functies (geheugen, energie, slapen ed), 5  vragen over in en rond het huis (wassen, eten – drinken), 5 vragen over voorzieningen en hulpmiddelen, 25 vragen over sociale contacten en steun, 5 vragen over werk en vrijwilligerswerk, 9 vragen over persoonlijke eigenschappen en opvattingen en 6 vragen over opvattingen over gezondheid en ziekte.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Een vragenlijst over allerlei onderwerpen in het dagelijks leven. De vragenlijst gaat over onderwerpen die normaal gesproken niet aan bod komen tijdens de reguliere controle. De patiënt kan thuis digitaal de  vragenlijst invullen.
  • Score/uitkomst: Met behulp van kleuren wordt aangegeven hoe de vragen beantwoord zijn (groen, oranje, rood, wit). De oranje en rode onderwerpen zijn mogelijk onderwerpen die de patiënt met de zorgverlener wil bespreken.
  • Benodigde tijd:
    Invullen van de vragenlijst: inschatting 20 minuten

Doelgroep(en)

Generiek
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Bredere uitrol en onderzoek naar de effectiviteit loopt (2015).
Een van de vraagstellingen voor een effectiviteitsonderzoek in een volgende fase is of de exploratie van het GG-domein en het stellen van doelen op GG-gebied een determinant is voor het ziektebeloop en voor de klachtbeleving.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

Bijlage 1 Eindrapportage_ICF_PC

Kosten instrument

Niet bekend

Ontwikkeld door / contactpersoon

Ontwikkeld door: academisch netwerk huisartspraktijken NMP en Vilans met financiële ondersteuning van VGZ.
In 2015 is een ICF-Primary Care (ICF-PC) ter beschikking gekomen.

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

vragenlijst

Utrechtse Proactrieve Coping Competentielijst (UPCC)

Doel

Dit instrument ondersteunt de zorgverlener/patiënt bij het verkrijgen van inzicht in de copingvaardigheden, d.w.z. of mensen beschikken over bepaalde vaardigheden die nodig zijn om succesvol te kunnen veranderen.

Toelichting instrument

Indien er uit de screening sterke aanwijzingen naar voren komen dat mensen nauwelijks in staat zijn zelf de regie te voeren wat betreft hun gezondheid, is dat een belangrijk aandachtspunt voor de verdere coaching

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Een vragenlijst met 21 vaardigheden waarbij patiënten aangeven in hoeverre ze beschikken over deze vaardigheden. De vragenlijst is gemakkelijk in te vullen ongeacht opleiding en leeftijd van de patiënt.
  • Score/uitkomst:
    Beantwoording vindt plaats op een vierpuntsschaal van niet vaardig (1) tot zeer vaardig (4).
    Op basis van de antwoorden wordt een totaalscore berekend van 1 tot en met 4 waarbij een hogere score duidt op een grotere mate van proactieve coping.
  • Benodigde tijd: inschatting 10 minuten

Doelgroep(en)

Generiek
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd en betrouwbaar.
Meer informatie in het artikel: Het meten van proactieve copingvaardigheden

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

Zie appendix bij artikel ‘Het meten van proactieve copingvaardigheden. Psychometrische eigenschappen van de Utrechtse Proactieve Coping Competentie lijst (UPCC)’

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door / contactpersoon

Mw. C. Bode

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

methode

ICF Gezondheidsprofiel

Doel

In kaart brengen van het gezondheidsprofiel en daarop van invloed zijnde factoren, zoals de fysieke mogelijkheden van de patiënt en belemmeringen als gevolg van zijn ziekte/aandoening, de individuele persoonskenmerken van de patiënt en de externe factoren (zoals familie en vrienden).

Toelichting instrument

ICF staat voor International Classification of Functioning, Disability and Health. De wereldgezondheidsorganisatie heeft een model ontwikkeld om de gezondheid van het individu te beschrijven (ICF model). Hiermee kunnen de activiteiten, de kennis, het gedrag en de omgevingsfactoren worden beschreven, die bij patiënten verschil kunnen maken. De ICF is een integratie van het medische en het sociale model. De eerste lijn kan gebruikmaken van deze elkaar aanvullende systemen.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    In het ICF schema staan per vakje een aantal vragen. Zorgverlener bespreekt tijdens consult verschillende aspecten met de patiënt.
  • Score/uitkomst:
    De antwoorden worden in het corresponderende vakje van een leeg formulier gezet. Vervolgens wordt bekeken welke relaties er bestaan tussen de vakjes en de opgeschreven antwoorden. Het geeft informatie die bruikbaar is bij het coachen en motiveren van de cliënt.
  • Benodigde tijd:
    Doornemen van de verschillende aspecten afhankelijk van de situatie van de patiënt: 20-30 minuten

Doelgroep(en)

Generiek
Volwassenen
Jongeren

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd.
Het ICF is een internationaal geaccepteerd classificatiesysteem en sluit aan bij ICPC/ ICD-10

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Instructie gewenst

Vorm

Formulier met schematische weergave van te inventariseren factoren

Waar te vinden?

Formulier ICF
Leidraad met voorbeeldvragen

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

WHO

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Handreiking: ‘Leefstijl en bewegen in de eerste lijn’. Een overzicht van succesvolle praktijkvoorbeelden die u kunt gebruiken om in uw praktijk zorgaanbod te ontwikkelen op het gebied van leefstijl en bewegen. De ICF is onderdeel van de werkwijze.
Zie bv blz 71: ICF-schema met voorbeeldvragen

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016