Berichten

voorbereiding consult

Gespreksmodel voor diabetesjaargesprek (in ontwikkeling)

Doel

Een innovatief gespreksmodel voor het diabetesjaargesprek met als doel zorg op maat en meer rekening te houden met complexe situatie van persoon met diabetes.

Toelichting instrument

Het diabetesjaargesprek richt zich op de integrale toestand van de diabetes patiënt en heeft niet zoals de gebruikelijke jaarcontrole vooral een medische focus; Het gesprek volgt 4 stappen:

  1. behandelaar en patiënt bespreken persoonlijke context patient;
  2. stellen gezondheidsgerelateerde- en persoonlijke doelen op;
  3. maken samen een keuze voor een haalbare strategie om doelen te bereiken;
  4. afspraken over wat professional doet en wat patiënt zelf doet

Doelgroep(en)

Diabetes

Validatie en effectiviteit

Het door de NDF ontwikkelde gespreksmodel als basis voor het diabetesjaargesprek is in 2015 eerst onderzocht in een pilot onder 25 artsen en 150 patiënten. Daarna startte in 2016 een grootschalig onderzoek naar de toepasbaarheid en meerwaarde van het nieuwe model onder 1500 patiënten en 100 artsen, zowel in de eerste als de tweede lijn. Dat onderzoek loopt tot juni 2018.

Mariska Brinkers is kaderarts diabetes en huisarts bij Huisartsenpraktijk Loosdrecht. Ze is een van 100 (huis)artsen die deelneemt aan het onderzoek naar het diabetesjaargesprek. “Ik doe met mijn praktijk mee en vind het erg leuk en interessant om mee te doen. Het prikkelt je eigen gedachtegang tijdens het consult en stimuleert om je nog meer te verplaatsen in de patiënt: wat betekent het hebben van de diabetes voor hem/haar en diens omgeving? Heeft hij/zij eigenlijk steun thuis bij het uitvoeren van goede voornemens? In hoeverre vormen piekeren of depressieve gedachten een rol? De voorbeeldvragenlijst, die ondersteuning biedt bij het toepassen van het NDF Gespreksmodelis een leidraad maar geen dwang, wat het mogelijk maakt het consult op maat te maken.”

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst

Vorm

Gespreksmodel

Waar te vinden?

Interview via Zelfzorg Ondersteund: “Van standaard jaarcontrole naar diabetesjaargesprek”
NDF Personalized Diabetes Care gespreksmodel
NDF Personalized Diabetes Care: voorbeeldvragen voor het jaargesprek

Meer informatie over het project: zie www.expeditieduurzamezorg.nl onder tabblad ‘Personalized Diabetes Care’

Kosten instrument

Ontwikkeld door /contactpersoon

Onderdeel van het project Personalized Diabetes Care (sinds 2014 NDF);
Contactpersoon: Heidi van Vugt, NDF;
Onderzoek door Juliuscentrum en LUMC; Prof dr. G. Rutten: Prof. dr. E. de Koning; Prof.dr. J. Seidell

Organisaties die werken met methode / instrument

Nog in ontwikkeling

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijgewerkt december 2017

vragenlijst

Ziektelastmeter COPD

Doel

Ziektelast is hoe een patiënt zijn of haar ziekte ervaart; fysiek, emotioneel, psychisch en sociaal. De ziektelastmeter COPD brengt dit eenvoudig in kaart. De resultaten van dit meetinstrument geven de patiënt de mogelijkheid met de zorgverlener plannen te maken en doelen te stellen om de kwaliteit van leven zo goed mogelijk te houden.

De ziektelastmeter is een hulpmiddel voor de integrale aanpak en persoonsgerichte zorg, in te zetten bij patiënten met COPD. Het instrument onderscheidt niet echt subgroepen maar geeft een visuele weergave van de integrale gezondheidstoestand van de patient op basis waarvan, in onderling overleg tussen patiënt en zorgverlener, een focus voor behandeling kan worden gekozen. Met het instrument kan tevens ontwikkelingen in de integrale gezondheidstoestand gemonitord worden. Een instrument voor zorg op maat.

De ziektelastmeter maakt onderdeel uit van de zorgstandaard COPD en kijkt in tegenstelling tot de GOLD-indeling bij COPD naar meer dan alleen de longfunctie van de patiënt. Bij de ziektelastmeter staat de ‘ziektelast’ van de patiënt centraal. Hierbij wordt gekeken naar de integrale gezondheidstoestand van een patiënt die bestaat uit vier onderdelen: stoornis, klachten, beperkingen, kwaliteit van leven

Toelichting instrument

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Meetinstrument met vragen over symptomen, functionele status en mentale status (Clinical COPD Questionnaire) aangevuld met vragen over vermoeidheid en emotionele ervaringen. Wordt ingevuld en er verschijnt een visuele weergave op de computer. Deze visuele weergave dient ter ondersteuning van het gesprek tussen patiënt en zorgverlener.
  • Score/uitkomst:
    Wat doet de ziektelastmeter:

    • Het meten van ziektelast
    • Structuur geven in consult
    • Inzicht geven in de ziekte
    • Shared decision making
    • Koppeling ervaren ziektelast aan behandeling
    • Monitoren en follow-up van de patiënt
    • Richting geven aan individueel zorgplan
  • Benodigde tijd: —

Doelgroep(en)

COPD

Validatie en effectiviteit

Randomized Controlled Trial uitgevoerd  onder meer dan 350 COPD patiënten om de meerwaarde van de ziektelastmeter te testen ten aanzien van standaard zorg. Aan het onderzoek doen 20 longartspraktijken en 40 huisartspraktijken mee. Een groep COPD patiënten wordt met de ziektelastmeter COPD behandeld en een ander deel op normale wijze.

De uitkomst van het onderzoek laat zien dat deze gevalideerde vragenlijst (CCQ+4 vragen) in combinatie met de visuele weergave en de beslissingsondersteuning leidt tot een betere kwaliteit van zorg en een betere kwaliteit van leven. Het gebruik van deze tool vergt uiteraard ook gespreksvaardigheden van de gebruiker om tot gezamenlijke besluitvorming te komen. De gebruikers van deze tool tijdens het onderzoek geven met grote meerderheid ook aan dat het voor hun goed werkt om op deze manier met de patiënt te communiceren. Het stelt de zorgverlener in staat om gelijk gericht een gesprek te voeren met de patiënt. Ook patiënten ervaren de tool als zinnig omdat er nu ook aanleiding is om over moeilijkere onderwerpen te spreken.

Publicatie over de effectiviteit: Effectiveness of the Assessment of Burden of Chronic Obstructive Pulmonary Disease (ABC) tool: study protocol of a cluster randomised trial in primary and secondary care, Slok et al. BMC Pulmonary Medicine 2014, 14:131 //www.biomedcentral.com/1471-2466/14/131

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst.
Scholing is in ontwikkeling bij CAHAG.

Vorm

Gevalideerde vragenlijst met visuele weergave op de computer

Waar te vinden?

Achtergrondinformatie Long Alliantie: Ziektelastmeter COPD Functioneel ontwerp & specificaties, 2016

Kosten instrument

Ontwikkeld door /contactpersoon

De werkgroep ziektelastmeter bestaat uit: prof. dr. Onno van Schayck en dr. Hans in ’t Veen. Universiteit Maastricht/ PICASSO voor COPD.

  • Artikel over de ontwikkeling van de Ziektelastmeter: Development of the Assessment of Burden of COPD tool: an integrated tool to measure the burden of COPD. (npj Primary Care Respiratory Medicine (2014) 24, 14021; doi:10.1038/npjpcrm.2014.21; published online 10 July 2014)

Organisaties die werken met methode / instrument

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Ziektelastmeter onderzoek laat zien dat deze persoonsgerichte aanpak bij COPD werkt.

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijgewerkt juli 2017: met informatie NIVEL ‘Inventarisatie meetinstrumenten zelfmanagementondersteuning’

voorbereiding consult

Consultvoorbereidingskaart voor de patiënt

Doel

Deze kaart ‘Waar ik het over wil hebben met mijn zorgverlener’ is voor patiënten een handig hulpmiddel ter voorbereiding op een consult met een zorgverlener.

Toelichting instrument

Op de voorkant staan mogelijke gespreksonderwerpen vermeld, zoals voeding, stress en gewicht. De patiënt kan een keuze maken wat hij wilt bespreken. Op de achterkant staan 5 items over wat de patiënt tijdens het consult zou willen bespreken.

  1. Behoeften: In het omgaan met mijn ziekte vind ik het volgende belangrijk:
  2. Agenda: De volgende punten bespreek ik graag in dit consult met mijn zorgverlener:
  3. Doel: Datgene wat ik wil bereiken de komende periode is:
  4. Acties: Dit doe ik door de volgende acties uit te voeren:
  5. Evaluatie: We kijken in hoeverre het gelukt is om dit doel te bereiken op:
  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De kaart kan vooraf aan de patiënt meegegeven worden. Tijdens het consult kan de kaart worden gebruikt als leidraad. Op basis hiervan kunnen zorgverlener en patiënt samen de agenda bepalen en sneller in gesprek komen over wat voor de patiënt belangrijk is.

Doelgroep(en)

Generiek

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

2 A4

Waar te vinden?

Consult voorbereidingskaart – Waar ik het over wil hebben met mijn zorgverlener

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Vilans

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: maart 2016

Laaggeletterdheid

Health communicator

Doel

Met de Health Communicator kunnen patiënten in hun eigen taal het consult bij de zorgverlener voorbereiden. De zorgverlener gebruikt deze informatie om een gericht consult te voeren. Na afloop van het consult ontvangen patiënten via de Health Communicator informatie in hun eigen moedertaal.

Toelichting instrument

Een meertalig anamnese en video-voorlichtingssysteem, dat direct rapporteert aan HIS, KIS of ZIS. De Health Communicator vertaalt bestaande vragenlijsten en voorlichtingsmateriaal in de taal van de patiënt.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Voorbereiding consult: voor aanvang van het consult wordt de patiënt verzocht een digitale vragenlijst in zijn of haar moedertaal in te vullen, met betrekking tot de hulpvraag. Deze vragenlijst kan zowel thuis als in de praktijk of kliniek worden ingevuld op de computer.
    Na het consult: de zorgverlener kan de patiënt via het Health Communicator netwerk voorzien van aanvullende informatie in de vorm van videomateriaal op maat (bv informatie uit Thuisarts.nl)
  • Vragen en antwoorden worden weergegeven in woord en in beeld waardoor Health Communicator ook door slechthorende, laaggeletterde of slechtziende patiënten gebruikt kan worden.
  • Er zijn verschillende pakketten: HA-pakket, POH-pakket, Diabetes / Astma/COPD/ Ouderen-pakket.

Doelgroep(en)

Volwassenen
Ouderen
Laaggeletterden
Niet-Nederlandstaligen
Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Instructie gewenst

Vorm

Multimediale digitale omgeving

Waar te vinden?

Nedtalk Nederland: Health Communicator

Kosten instrument

Niet bekend

Ontwikkeld door /contactpersoon

Ontwikkeld door Hans Nederhof, huisarts in Amsterdam en Ned-talk .

Organisaties die werken met methode / instrument

Gezondheidscentrum Banne Buiksloot in Amsterdam-Noord

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: maart 2016

individueel aanbod

POH 5 minuten info-app

Doel

Een educatietool (5minuteninfo) waarmee de patiënt de mogelijkheid heeft om vanuit huis via internet op speelse wijze informatie over zijn chronische aandoening te ontvangen en zo om te leren gaan met zijn aandoening.

Toelichting instrument

Het is een educatietool waarbij de informatie wordt aangeboden in blokjes van 5 minuten. Deze blokjes bevatten tekst, beelden en mondelinge toelichting. Het POH 5minuten-infosysteem biedt de praktijkondersteuner de kans om te zien welke educatie doorlopen is.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De POH kan voorafgaand aan het consult educatie-onderdelen aanbevelen. Zo kan de patiënt zich voorbereiden en alvast bedenken welke vragen hij heeft. De agenda voor het consult wordt mede bepaald door de patiënt.

Doelgroep(en)

Diabetes Type 2
COPD
Laaggeletterden
Zorgverleners – praktijkondersteuner

Validatie en effectiviteit

Effectief: De tool is onderzocht door de VU Universiteit en de effectiviteit is bewezen.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

POH 5minuteninfo is een combinatie van Mobile health en e-Health.
Video voor een uitgebreide impressie

Waar te vinden?

Stichting September: 5minutenInfo POH-systeem

Kosten instrument

Voor gebruikers is het educatieprogramma van Stichting September gratis.

Ontwikkeld door /contactpersoon

Stichting September
Contact: info@stichtingseptember.nl

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

e-health app

Gezondheids- & Gedrag app: GG-app

Doel

Gezondheids- & Gedrag-app (GG-app), een e-health-toepassing waarmee zorgverlener en patiënt samenwerken aan de gezondheidsdoelen en ervaren gezondheid van de patiënt .

Toelichting instrument

De zorgvrager bepaalt zelf wat hij vindt van zijn gezondheid, wat hij wilt en wat er gebeurt en deelt dat met zijn hulpverlener of coach. De GG (Gezondheids- & Gedrag)-app geeft hem invloed op zijn gezondheid.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    In de GG-app maak de zorgvrager met professionele hulp zelf een analyse van je gezondheid en functioneren. Wat zijn zijn doelen? De GG-app is een soort gezondheidsplan waarvan de zorgvrager de baas is, de professional coacht alleen hierin. Het kan gekoppeld worden aan dossiers van (andere) hulp- en zorgverleners. Zij weten zo direct wat er met de persoon speelt en wat hij wilt. Zo houdt hij de regie in handen.

Doelgroep(en)

Generiek

Validatie en effectiviteit

Effectief
Zie voor meer info: GG-methodiek

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst:
scholing van zorgverleners in de nieuwe aanpak en het werken met de GG-app.

Vorm

App / e-health

Waar te vinden?

  • De GG-app is een onderdeel van de GG-methodiek.
  • Voor meer informatie bel: 020-4004117 of stuur een mail naar: GGinfo@bigmove.nu

Kosten instrument

Opvraagbaar

Ontwikkeld door /contactpersoon

BigMove Institute (BMI)

Organisaties die werken met methode / instrument

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

communicatie

Vragenlijsten bij IZP Diabetes

Doel

Drie vragenlijsten als hulpmiddel voor de patiënt en de zorgverlener om met de ingevulde antwoorden van de vragenlijst een gesprek aan te gaan over de thema’s: gezondheid, problemen t.g.v. de diabetes en medicijngebruik.

Toelichting instrument

  1. Vragenlijst 1 – Uw gezondheid: 11 vragen over gezondheid en effect op dagelijks functioneren.
  2. Vragenlijst 2 – Uw ervaring met diabetes: Aan de hand van 5 vragen geven patiënten aan in hoeverre zij last hebben van problemen die kunnen ontstaan door hun ziekte.
  3. Vragenlijst 3 – Uw medicijngebruik: 4 vragen over op de manier waarop mensen omgaan met medicijngebruik.
  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De patiënt kan de vragenlijsten gebruiken om het gesprek met de zorgverlener voor te bereiden door thuis de vragenlijsten in te vullen en mee te nemen naar het gesprek.

Doelgroep(en)

Diabetes, type 1 en type 2
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Vragenlijsten

Waar te vinden?

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Diabetes Vereniging Nederland
Vilans
Nationaal Actieprogramma Diabetes / Nederlandse Diabetes Federatie

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

communicatie

Gezond praten met de dokter

Doel

Een online tool voor de patiënt waar hij door middel van korte stripverhalen met vragen leert over praten met de dokter.

Toelichting instrument

Er zijn zeven verhalen: Een luisterend oor; Twee durven meer; Abracadabra; Waslijst; Zout!; Op een rijtje; Briefje

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De patiënt kan, na het aanmaken van een account en inloggen, online de stripverhalen doorlopen en de vragen beantwoorden.

Doelgroep(en)

Generiek
Laaggeletterden

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Website

Waar te vinden?

Website Oefenen.nl: Praten met je dokter

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

  • Stichting Expertisecentrum ETV.nl realiseert educatieve en multimediale oefen- en instructieprogramma’s voor laagopgeleiden.
  • Zie ook: Werken met Oefenen.nl

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

voorbereiding consult

Folder: Is alles besproken, voor NU, ZO en LATER?

Doel

Het instrument bestaat uit een vragenlijst aan de hand waarvan ouderen voor zichzelf kunnen nagaan hoe het met hen gaat, en wat ze belangrijk vinden voor de toekomst op kortere en langere termijn.

Toelichting instrument

Via de kaart worden ouderen gestimuleerd om onderwerpen te bespreken met anderen zodat er oplossingen komen voor problemen en wensen zoveel mogelijk worden vervuld. Zeven vragen die de patiënt door kan nemen voorafgaand aan het gesprek:

  1. Heb ik een goede woning?
  2. Hoe gaat het lichamelijk met me?
  3. Heb ik zorgen?
  4. Heb ik genoeg steun om mij heen?
  5. Wat wil ik in de toekomst?
  6. Kan ik mijn eigen beslissingen nemen?
  7. Zijn er nog meer dingen die belangrijk zijn voor mij?
  8. Hoe tevreden ben ik met mijn leven? Kan ik zelf nog iets doen om mijn leven beter te maken?
  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Geef de vragenlijst aan de cliënt. Motiveer de cliënt om na te denken over de vragen. Uit de antwoorden kan een lijstje met onderwerpen komen dat hij verder wil bespreken met naasten, mantelzorger, huisarts, overige hulpverleners en de gemeente. Stimuleer de cliënt die gesprekken ook aan te gaan en bied waar nodig ondersteuning

Doelgroep(en)

Generiek
Ouderen
Oudere migranten

Vorm

Folder

Waar te vinden?

Folder (2015): Is alles besproken, voor NU, ZO en LATER?

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

voorbereiding consult

‘Wat vraag ik aan mijn arts?’ Tips voor in de spreekkamer

Doel

Brochure met tips en voorbeeldvragen voor patiënten om zich voor te bereiden op een consult met zorgverleners. (2e druk, 2003) .

Toelichting instrument

Brochure met de belangrijkste vragen om het bezoek aan de arts goed voor te bereiden en vooraf op te schrijven welke vragen de patiënt wilt stellen en welke informatie de patiënt kwijt wilt.
Indeling: Informatie aan de arts; vragen over het onderzoek; Vragen over behandeling, medicijnen, doorverwijzen.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De patiënt kan de folder thuis doornemen, desgewenst de vragen aanstrepen. De folder kunt de patiënt meenemen naar de spreekkamer en de antwoorden van de arts opschrijven.

Doelgroep(en)

Generiek
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Niet bekend

Vorm

Brochure: 8 pagina’s

Waar te vinden?

‘Wat vraag ik aan mijn arts? Tips voor in de spreekkamer’

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF)

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016