Berichten

e-health app

Mirro

Doel

De online (zelfhulp) modules van mirro helpen bij het herkennen, aanpakken en het later opnieuw voorkomen van diverse psychische klachten.

Toelichting instrument

De online (zelfhulp) modules van mirro helpen bij het herkennen, aanpakken en het later opnieuw voorkomen van diverse psychische klachten. De modules bestaan uit psycho-educatie, oefeningen, ervaringsverhalen, tests en tips, en zijn laagdrempelig en actiegericht. Er zijn in totaal 17 verschillende thema’s, waaronder relatieproblemen, geldzorgen, depressie, slaapproblemen en burn-out klachten.

De behandelaar nodigt de cliënt uit voor de gewenste module. Mirro werkt daarnaast met een voucherpakket waarmee cliënten anoniem aan de slag met de oefeningen, video’s en ervaringsverhalen op alle 17 beschikbare zelfhulp modules.

Ook kunnen patiënten zelfstandig aan de slag met online zelfhulp. Iedere module bestaat uit een gratis zelftest en algemene informatie over het thema. Voor oefeningen, extra uitleg en ervaringsverhalen betalen gebruikers € 7,- voor één jaar premium gebruik van alle beschikbare modules, anoniem.

Doelgroep(en)

Volwassenen
Mensen met somberheids en depressieve klachten

Validatie en effectiviteit

De inhoud van de modules is ontwikkeld door GGZ-professionals met specifieke expertise op het thema. Er is hierbij gebruik gemaakt van inzichten uit behandelvormen die in de dagelijkse GGZ-praktijk worden toegepast, zoals ACT (Acceptance en commitment therapy), cognitieve gedragstherapie en mindfulness.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Training e-Mental Health in de huisartsenpraktijk voor psycholoog, huisarts of POH GGZ is mogelijk via mirro.

Vorm

Website met online modules

Waar te vinden?

Website: Mirro.nl

Kosten instrument

Voor oefeningen, extra uitleg en ervaringsverhalen betalen gebruikers – zonder verwijzing vanuit de huisartsenpraktijk of voucher van de werkgever – voor één jaar premium gebruik van alle beschikbare modules € 7,-.

Ontwikkeld door /contactpersoon

Stichting mirro is een gezamenlijk initiatief van de GGZ-instellingen AZmn, GGZ Drenthe, GGZ inGeest, Parnassia Groep en verzekeraar Achmea. Meer informatie over mirro.

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: december 2017

methode

Nijmegen Clinical Screening Instrument (NCSI)

Doel

De NCSI-methode biedt een verdiepende en gedetailleerde analyses van de integrale gezondheidstoestand, de ziektelast en de mate van adaptatie aan de ziekte. De NCSI-interventie helpt bij het formuleren van een individueel zorgplan, het motiveren van de patiënt tot gedragsverandering en het handelen van de verschillende zorgverleners beter op elkaar af te stemmen. Dit alles is de basis voor een goede adaptatie aan de ziekte en daarmee het verminderen van de ziektelast.

Toelichting instrument

Het instrument omvat drie componenten:

  1. meten van integrale gezondheidstoestand;
  2. interventie voor vaststellen individuele behandeldoelen en motiveren van patiënt voor gedragsverandering door POH of verpleegkundige;
  3. monitoring/ follow-up; korte onlinevragenlijst (15 à 20 minuten) in te vullen bij huisarts, poliklinisch of thuis;
    De resultaten worden direct grafisch weergegeven in patientprofielkaart; per sub domein van de integrale gezondheidstoestand is score van patient zichtbaar door bolletje in kolommen die onderverdeeld zijn in groen (normaal functioneren), geel (geringe problemen) en rood (ernstige problemen. Eenvoudig te interpreteren door patiënt en hulpverlener; in interventie wordt patientprofielkaart met patiënt besproken (30 minuten).

De NCSI kan regelmatig afgenomen worden om integrale gezondheidstoestand te monitoren. Door het bespreken van patiëntprofielkaart komen onderliggende oorzaken van problemen boven tafel die op profielkaart letterlijk zichtbaar zijn. Biedt met name inzicht in adaptieproblemen zowel voor patiënt als zorgverlener; inzicht in oorzaken is essentieel voor bieden van zorg op maat.

Doelgroep(en)

COPD

Validatie en effectiviteit

In 91% van de gevallen voorspelt NCSI monitor correct ‘pluis/niet pluis’ situatie; instrument wordt inmiddels 9 jaar in klinische praktijk gebruikt; waardevol voor longverpleegkundigen om patiënten met problemen in integrale gezondheidstoestand vroegtijdig te identificeren, zorg op maat te bieden en patiënt te motiveren voor aanvullende behandelopties (1e, 2e, 3e lijn)/ betere adaptie aan ziekte;
NCSI helpt de patiënt op juiste plek in zorgketen te krijgen; door vroegtijdige signalering helpt NCSI voorkomen dat patiënt naar duurdere 2e en 3e lijn gaat.

Artikel: A simple method to enable patient-tailored treatment and to motivate the patient to change behaviour

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst

Vorm

Vragenlijst / internet applicatie.
NCS monitor is hiervoor ontwikkeld (8 vragen via internet applicatie). Hierdoor krijg je een oordeel ‘pluis’, ‘niet pluis’. Alleen bij ‘niet pluis’ wordt de volledige NCSI afgenomen.

Waar te vinden?

Folder NCSI-methode J Vercoulen juli 2014

Kosten instrument

Ontwikkeld door /contactpersoon

Radboud Universiteit Nijmegen, Medische Psychologie; Dr. Jan Vercoulen, 024-3616805

Achtergrond:
Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en toetsing in klinische praktijk; Integrale gezondheidstoestand COPD omvat FEV1, BMI, ernst vermoeidheid, ernst, hinder en frequentie benauwdheid, emoties (angst/ frustratie), beperkingen (thuis, bij het lopen en qua beleving), mate van somberheid en tevredenheid (algemeen, lichamelijk, toekomst en sociaal).

Organisaties die werken met methode / instrument

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Artikel uit Huisarts en Wetenschap (juni 2016): De NCSI-methode: maatwerk voor COPD-zorg

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijgewerkt juli 2017: met informatie NIVEL ‘Inventarisatie meetinstrumenten zelfmanagementondersteuning’

patientprofiel

Distress-screener en patientprofielkaart-screening

 Doel

Screening voor distress en uitgebreidere probleeminventarisatie (patiëntprofielkaart) bij chronisch somatische aandoeningen

Toelichting instrument

Het distress-screeningsinstrument (A) (in combinatie met of zonder cognitieve gedragsfactoren) leidt tot een korte en eenvoudige screening van patiënten die risico lopen op aanpassingsproblemen en potentieel baat hebben bij een cognitieve gedragstherapeutische behandeling.

Het bredere screeningsinstrument (B) biedt een (digitale) patiëntprofielkaart met automatische scoring, waarin op een inzichtelijke manier de belangrijkste functioneringsgebieden en potentiële kwetsbaarheidsfactoren in kaart kunnen worden gebracht en waarin ook het patiëntenperspectief is meegenomen. Op de patiëntprofielkaart wordt per domein de mate van ‘at risk’ zijn weergegeven via een kleur op een continuüm van groen naar rood, waarbij de specifieke subdomeinen kunnen worden weergegeven door op het domein te klikken. Ook kunnen de exacte scores in beeld worden gebracht en het verloop van het functioneren over de tijd/in vergelijking met de vorige meting. Hierdoor kan in 1 oogopslag gezien worden in welke domein(en) problemen zijn bij deze patiënt en kan indien nodig worden doorgeklikt om te zien op welke subdomeinen de problemen vooral bestaan. Hieraan kan een stroomdiagram met acties van de behandelaar gekoppeld worden, waarmee in combinatie met de eigen prioriteiten van de patiënt doelen kunnen worden geformuleerd waar de patiënt aan kan werken en verwijsopties staan genoemd variërend van vinger-aan-de-pols houden tot verwijzing naar (online) cognitieve gedragstherapie.

Bij de distress-screening (A) worden 2 subgroepen onderscheiden: ‘at risk’ en ‘niet at risk’.
Bij de patiëntprofielkaart-screening (B) worden 3 subgroepen onderscheiden: ‘at risk’, ‘enigszins at risk’ en ‘niet at risk’ per gemeten domein. Daarbinnen is verder onderscheid mogelijk naar de diverse subdomeinen en kan inzicht worden verkregen in de precieze scores op de vragenlijsten.

  • A: Voor de screening van distress wordt gebruik gemaakt van de negatieve stemming en angstschalen van de:
    • Invloed van Reuma op Gezondheid en Leefwijze (IRGL) of
    • Invloed van Huidaandoeningen op het Dagelijks  Leven (IHDL)
    • Daarnaast worden cognitief gedragsmatige factoren meegenomen, zoals ziektecognities (ZCL), coping (UCL) en sociale steun (IRGL, IHDL).
  • B: Voor het screeningsinstrument worden de volgende ziektegenerieke vragenlijsten gebruikt als (mogelijke) invulling van de domeinen:
    • kwaliteit van leven (RAND-36),
    • lichamelijke symptomen (VAS pijn-jeuk-vermoeidheid en CIS-vermoeidheid),
    • distress (HADS),
    • sociaal functioneren (sociale steun, ISR; sociale kwetsbaarheid: IPSM),
    • therapietrouw (MMAS) en
    • ziektecognities/coping (neuroticisme, EPQ; acceptatie, hulpeloosheid, ZCL) + patientprioriteiten voor verbetering (top 3 uit lijst met mogelijke probleemgebieden).

Voor meer informatie over het toepassen van de instrumenten: Aanvullende informatie toepassing instrument Distress

Doelgroep(en)

Generiek
Tot op heden ontwikkeld/gebruikt voor reumatische aandoeningen (reumatoïde artritis, fibromyalgie), dermatologische aandoeningen (psoriasis) en nieraandoeningen (dialysepatiënten, nierdonoren).
De IRGL en IHDL worden bij verschillende reumatische en dermatologische patiëntengroepen afgenomen. De ZCL wordt bij een groot aantal chronische zieken en/of mensen met langdurige beperkingen afgenomen.

Validatie en effectiviteit

De distress-screening (met of zonder combinatie van de cognitieve gedragsfactoren) (A) is onder meer toegepast in de volgende publicaties:

  • Evers, A.W.M., Kraaimaat, F.W., van Riel, P.L.C.M., & de Jong, A.J.L. (2002). Tailored cognitive-behavioral therapy in early rheumatoid arthritis for patients at risk: A randomized controlled trial. Pain, 100, 141-153.
  • Koulil, S. van, van Lankveld, W., Kraaimaat, F.W., van Helmond, T., Vedder, A., van Hoorn, H., Donders, R., de Jong, A.J., Haverman, J.F., Korff, K.J., van Riel, P.L., Cats, H.A., & Evers, A.W. (2010). Tailored cognitive-behavioral therapy and exercise training for high-risk fibromyalgia patients. Arthritis & Rheumatism –  Arthritis Care & Research, 10, 1377-1385.
  • Van Beugen et al. (2016). Tailored therapist-guided internet-based cognitive behavioral treatment for psoriasis: a randomized controlled trial. Psychotherapy and Psychosomatics (in press).
  • Ferwerda et al. (2016). A tailored guided internet-based cognitive-behavioral intervention for patients with rheumatoid arthritis: A randomized controlled trial. Manuscript under review.

Over het screeningsinstrument ten behoeve van de patiëntprofielkaart zijn meerdere publicaties in voorbereiding; deze zullen naar verwachting in 2016 of 2017 gepubliceerd worden.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst

Vorm

Vragenlijsten

Waar te vinden?

Kosten instrument

Ontwikkeld door /contactpersoon

Prof.dr. Andrea W.M. Evers & Dr. Henriët van Middendorp;
Universiteit Leiden, Faculteit Sociale Wetenschappen, sectie Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie

Achtergrondinformatie over ontwikkeling, basisconcepten en theorieën
Screening van ‘at risk’ groepen is onderdeel van een personalized healthcare benadering, welke is gebaseerd op het idee dat het aanbieden van standaardbehandelingen aan iedereen leidt tot geringe effecten bij een subgroep van de patiënten. Door een interventie alleen aan te bieden aan een groep die risico loopt op het ontwikkelen van aanpassingsproblemen is de efficiëntie van behandelingen te verhogen en zijn de kosten te verlagen. Bovendien is door screening van de belangrijkste probleemgebieden en de individuele kracht- en kwetsbaarheidsfactoren van de persoon een behandeling te tailoren op het individu, wat is aangetoond te leiden tot sterkere en langer aanhoudende effecten dan de ‘one size fits all’ benadering. Hierover is een Case Management-artikel geschreven in Psychotherapy and Psychosomatics (2014), getiteld ‘Incorporating biopsychosocial characteristics into personalized healthcare: A clinical approach’.  De specifieke ontwikkeling van de patiëntprofielkaart is gebaseerd op eigen prospectief en experimenteel onderzoek bij verschillende chronische somatische aandoeningen (o.a. Evers et al., 2003, Koulil et al., 2011).

Voor de ontwikkeling van de bredere patiëntprofielkaarten in o.a. de nierpopulatie is een benadering gekozen, waarbij in grote cohorten in kaart is gebracht welke psychosociale variabelen voorspellend waren voor kwaliteit van leven op langere termijn; deze zijn vervolgens in de patiëntprofielkaart geïncludeerd.

Organisaties die werken met methode / instrument

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijgewerkt juli 2017: met informatie NIVEL ‘Inventarisatie meetinstrumenten zelfmanagementondersteuning’

vragenlijst

Oncokompas 2.0

Doel

Een digitaal instrument waarmee patiënten hun kwaliteit van leven kunnen monitoren (meten), op basis daarvan uitleg en advies krijgen (weten) en doorverwezen worden naar zelfhulp of professionele zorg op maat (doen).

Toelichting instrument

Het instrument is geschikt voor alle overlevers van kanker, en er zijn tumorspecifieke modules (momenteel al voor borstkanker, darmkanker, hoofd-halskanker, en lymfomen).
Op basis van vragen over leefstijl, fysiek, psychisch en sociaal functioneren en levensvragen wordt een welzijnsprofiel gemaakt. Aan dit profiel wordt en code gekoppeld (groen/ oranje of rood). Afhankelijk van de code oranje of rood wordt advies en een begeleidingsadvies op maat geboden. Er is sprake van een getrapte aanpak. Indien zelfhulp mogelijk is wordt daar voor gekozen en in begeleid, anders wordt doorverwezen naar professionele begeleiding. Groen betekent dat alles goed is. Er wordt ook rekening gehouden met de mate van motivatie waarmee iemand bereid is om aan leefstijl of klachten te werken.

Doelgroep(en)

Overlevers van kanker / oncologische aandoeningen.
In ontwikkeling: patiënten met kanker in de palliatieve fase, mantelzorgers.

Validatie en effectiviteit

Wetenschappelijk gefundeerd; ontwikkeld door zorgverleners en patiënten. Instrument is getoetst op haalbaarheid. Effectiviteit en kosteneffectiviteit worden momenteel onderzocht in een landelijke RCT. Het Wetenschappelijk gefundeerd; ontwikkeld door zorgverleners en patiënten. Oncokompas2.0 wordt momenteel parallel aan de RCT geïmplementeerd in ziekenhuizen in Nederland.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Vorm

Digitale vragenlijst: zie website Oncokompas

Waar te vinden?

Oncokompas

Kosten instrument

Ontwikkeld door /contactpersoon

Ontwikkelaars VMCU en VU;
Gebruikt binnen project ICT4CANCER en ICT4PAL
Contactpersoon: Prof dr Irma M. Verdonck-de Leeuw; Vumc, afdeling KNO/ VU

Organisaties die werken met methode / instrument

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijgewerkt juli 2017: met informatie NIVEL ‘Inventarisatie meetinstrumenten zelfmanagementondersteuning’

vragenlijst

Ziektelastmeter COPD

Doel

Ziektelast is hoe een patiënt zijn of haar ziekte ervaart; fysiek, emotioneel, psychisch en sociaal. De ziektelastmeter COPD brengt dit eenvoudig in kaart. De resultaten van dit meetinstrument geven de patiënt de mogelijkheid met de zorgverlener plannen te maken en doelen te stellen om de kwaliteit van leven zo goed mogelijk te houden.

De ziektelastmeter is een hulpmiddel voor de integrale aanpak en persoonsgerichte zorg, in te zetten bij patiënten met COPD. Het instrument onderscheidt niet echt subgroepen maar geeft een visuele weergave van de integrale gezondheidstoestand van de patient op basis waarvan, in onderling overleg tussen patiënt en zorgverlener, een focus voor behandeling kan worden gekozen. Met het instrument kan tevens ontwikkelingen in de integrale gezondheidstoestand gemonitord worden. Een instrument voor zorg op maat.

De ziektelastmeter maakt onderdeel uit van de zorgstandaard COPD en kijkt in tegenstelling tot de GOLD-indeling bij COPD naar meer dan alleen de longfunctie van de patiënt. Bij de ziektelastmeter staat de ‘ziektelast’ van de patiënt centraal. Hierbij wordt gekeken naar de integrale gezondheidstoestand van een patiënt die bestaat uit vier onderdelen: stoornis, klachten, beperkingen, kwaliteit van leven

Toelichting instrument

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Meetinstrument met vragen over symptomen, functionele status en mentale status (Clinical COPD Questionnaire) aangevuld met vragen over vermoeidheid en emotionele ervaringen. Wordt ingevuld en er verschijnt een visuele weergave op de computer. Deze visuele weergave dient ter ondersteuning van het gesprek tussen patiënt en zorgverlener.
  • Score/uitkomst:
    Wat doet de ziektelastmeter:

    • Het meten van ziektelast
    • Structuur geven in consult
    • Inzicht geven in de ziekte
    • Shared decision making
    • Koppeling ervaren ziektelast aan behandeling
    • Monitoren en follow-up van de patiënt
    • Richting geven aan individueel zorgplan
  • Benodigde tijd: —

Doelgroep(en)

COPD

Validatie en effectiviteit

Randomized Controlled Trial uitgevoerd  onder meer dan 350 COPD patiënten om de meerwaarde van de ziektelastmeter te testen ten aanzien van standaard zorg. Aan het onderzoek doen 20 longartspraktijken en 40 huisartspraktijken mee. Een groep COPD patiënten wordt met de ziektelastmeter COPD behandeld en een ander deel op normale wijze.

De uitkomst van het onderzoek laat zien dat deze gevalideerde vragenlijst (CCQ+4 vragen) in combinatie met de visuele weergave en de beslissingsondersteuning leidt tot een betere kwaliteit van zorg en een betere kwaliteit van leven. Het gebruik van deze tool vergt uiteraard ook gespreksvaardigheden van de gebruiker om tot gezamenlijke besluitvorming te komen. De gebruikers van deze tool tijdens het onderzoek geven met grote meerderheid ook aan dat het voor hun goed werkt om op deze manier met de patiënt te communiceren. Het stelt de zorgverlener in staat om gelijk gericht een gesprek te voeren met de patiënt. Ook patiënten ervaren de tool als zinnig omdat er nu ook aanleiding is om over moeilijkere onderwerpen te spreken.

Publicatie over de effectiviteit: Effectiveness of the Assessment of Burden of Chronic Obstructive Pulmonary Disease (ABC) tool: study protocol of a cluster randomised trial in primary and secondary care, Slok et al. BMC Pulmonary Medicine 2014, 14:131 //www.biomedcentral.com/1471-2466/14/131

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst.
Scholing is in ontwikkeling bij CAHAG.

Vorm

Gevalideerde vragenlijst met visuele weergave op de computer

Waar te vinden?

Achtergrondinformatie Long Alliantie: Ziektelastmeter COPD Functioneel ontwerp & specificaties, 2016

Kosten instrument

Ontwikkeld door /contactpersoon

De werkgroep ziektelastmeter bestaat uit: prof. dr. Onno van Schayck en dr. Hans in ’t Veen. Universiteit Maastricht/ PICASSO voor COPD.

  • Artikel over de ontwikkeling van de Ziektelastmeter: Development of the Assessment of Burden of COPD tool: an integrated tool to measure the burden of COPD. (npj Primary Care Respiratory Medicine (2014) 24, 14021; doi:10.1038/npjpcrm.2014.21; published online 10 July 2014)

Organisaties die werken met methode / instrument

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Ziektelastmeter onderzoek laat zien dat deze persoonsgerichte aanpak bij COPD werkt.

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijgewerkt juli 2017: met informatie NIVEL ‘Inventarisatie meetinstrumenten zelfmanagementondersteuning’

e-health app

‘Kleur je leven’ – online behandelprogramma

Doel

Een zelfhulpcursus voor mensen met somberheidsklachten. Vroegtijdige behandeling van somberheidsklachten leidt tot afname van  klachten en het voorkomen van een depressie.

Toelichting instrument

Kleurjeleven.nl is een effectief, online behandelprogramma voor mensen met lichte tot matige depressieve klachten met begeleiding op afstand door een psycholoog.  Kan aangeboden worden ism externe psycholoog, maar ook door huisarts of praktijkondersteuner GGZ in de huisartspraktijk.

Het programma bestaat uit 8 lessen met bijbehorende oefeningen en huiswerk. De cliënt volgt 1 les per week op een voor hem geschikt moment. De lessen bestaan uit schriftelijke en gesproken informatie, korte films, animaties en opdrachten. Daarnaast houdt de cliënt een stemmingsdagboek bij. De huisarts of POH-GGZ begeleidt de cliënt bij het volgen van het programma. Het programma is gebaseerd op de cognitieve gedragstherapie.

Doelgroep(en)

Volwassenen
Mensen met somberheids en depressieve klachten

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd en effectief
Erkend als bewezen effectief door: Loket Gezond Leven Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Coaching binnen programma door psycholoog, huisarts of POH GGZ

Vorm

Website met online behandelprogramma

Waar te vinden?

Website: Kleur je leven

Kosten instrument

Voor cliënten zijn er geen kosten verbonden aan het programma wanneer het aangeboden wordt door de huisartsenpraktijk.

Ontwikkeld door /contactpersoon

Ontwikkeld door Trimbos instituut, aangeboden door Mentalshare Direct, een maatschappelijke onderneming zonder winstoogmerk. Het doel van Mentalshare Direct is het toegankelijk maken van digitale zorg (ook wel e-mental health genoemd) en bewezen online programma’s voor zoveel mogelijk mensen met psychische problemen.

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Evaringen van cliënten

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: december 2017

vragenlijst

Utrechtse copinglijst (UCL)

Doel

Vragenlijst om te bepalen de wijze waarop iemand omgaat met problemen of stressvolle gebeurtenissen.

Toelichting instrument

De UCL bestaat uit 47 items verdeeld over zeven schalen: actief aanpakken, palliatieve reactie, vermijden, sociale steun zoeken, passief reactiepatroon, expressie van emoties en geruststellende gedachten. Alle items worden beoordeeld op een vierpuntsschaal: zelden of niet, soms, vaak, zeer vaak.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Het betreft een zelfrapportage-instrument. De vragenlijst kan individueel en groepsgewijs worden afgenomen, via de pen-en- papiermethode en digitaal
  • Score/uitkomst:
    De vragenlijst wordt gescoord met behulp van zeven sleutels of digitaal. Iedere ruwe schaalscore wordt omgezet op een vijf-punts-normeringsschaal lopend van ‘zeer laag’ tot ‘zeer hoog’.
  • Benodigde tijd:
    De afname duurt ca.15 minuten.

Doelgroep(en)

Generiek
Volwassenen
Jongeren vanaf 14 jaar

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd: Effectief en betrouwbaar
Meer informatie: Meetinstrumenten zorg

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Specifieke eisen: Voorwaarden verbonden aan het gebruik van de vragenlijst door Pearson Assessment and Information: vereist kwalificatieniveau: B (TPT-B gecertificeerden, master (para)medische wetenschappen, master psychologie of (ortho)pedagogiek en hbo toegepaste psychologie).
Informatie of u in aanmerking komt om de test te mogen afnemen is op te vragen via mail: info-nl@pearson.com

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

Vragenlijst opvraagbaar bij Pearson Assessment and Information B.V.

Kosten instrument

UCL Handleiding € 103,39
UCL Formulieren a 50 stuks € 74,07
UCL Sleutels (set a 7) € 65,61
Alle prijzen zijn exclusief BTW. Licentiekosten: € 1,20 per afname

Ontwikkeld doot / contactpersoon

info-nl@pearson.com

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

'vragenlijst'

CES D / Center for Epidemiological Studies – Depression

Doel

Een signaleringsvragenlijst voor depressieve klachten. Bij verdenking op depressieve klachten in kaart brengen de mate van aanwezigheid van de gevoelens van depressie.

Toelichting instrument

De CES-D bestaat uit 20 stellingen. Voor iedere stelling geeft de patiënt aan hoe vaak deze op hem of haar van toepassing is in de afgelopen week (zelden of nooit, soms of weinig, regelmatig, meestal of altijd).

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De patiënt kan de vragenlijst thuis invullen.
  • Score/uitkomst:
    De score van de signaleringsvragenlijst geeft een indicatie voor de ernst van eventuele problematiek. Deze score kan vertaald worden naar: geen (aanwijzingen voor) depressieve klachten, aanwijzing voor milde depressieve klachten, aanwijzing voor matige-ernstige depressieve klachten.
  • Benodigde tijd:
    Het invullen van de vragenlijst kost ongeveer 5-7 minuten, het bespreken 15 minuten.

Doelgroep(en)

Generiek
Volwassenen
Psychisch welbevinden
Psychiatrische adolescenten / jongeren

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd
Vragenlijst is specifiek gericht op depressieve stemming, met goede screeningseigenschappen, eenduidige cut-off scores en eenvoudige interpretatie met indicatie voor verder beleid.
Toelichting op validatie en betrouwbaarheid: Het meten van symptomen van depressie met de CES-D
Opgenomen in:  NDF Richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten
Bewezen geschiktheid voor mensen met type 1 of type 2 diabetes.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Gewenst is een training of nascholing gericht op het herkennen van depressieve klachten, het omgaan met de signaleringsvragenlijsten, meer specifiek op effectieve communicatie/counselingsvaardigheden en op inzicht in de juiste verwijsmogelijkheden afhankelijk van de door de patiënt aangegeven problematiek (uit NDF Richtlijn)

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

Vragenlijst in NDF richtlijn: CES-D

Kosten instrument

Gratis

Organisaties die werken met methode / instrument

Albert Schweitzer Ziekenhuis diabetespoli
VUmc

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Ervaring Albert Schweitzer Ziekenhuis: zie bijlage 7 in de Richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten
Evaluatierapport proefimplementatie richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten bij DM, hoofdstuk 4
Handreiking implementatie: Richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten bij mensen met diabetes

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

vragenlijst

Vier Dimensionale Klachtenlijst: 4DKL

Doel

Het in kaart brengen en vervolgen van de meest voorkomende psychische klachten van individuele patiënten. Een vragenlijst voor het meten van distress, depressie, angst en somatisatie.

Toelichting instrument

De vragenlijst (een zelfinvullijst) betreft verschillende klachten en verschijnselen, totaal 50 items met de volgende subcategorieën: distress (16 items); depressie (6 items); angst (12 items); somatisatie (16 items).

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De patiënt geeft aan hoe vaak hij de gevraagde klachten of verschijnselen de afgelopen week heeft gehad en kiest voor één van de mogelijke antwoorden.
  • Score/uitkomst:
    Beantwoording met: ‘nee’ (0 punten), ‘soms’ (1 punt), ‘regelmatig’, ‘vaak’, ‘heel vaak’ of ‘voortdurend’ (allemaal 2 punten).
  • Benodigde tijd:
    Invullen vragenlijst: 5 tot 10 minuten

Doelgroep(en)

Generiek
Psychisch welbevinden
Volwassenen
Jongeren (vanaf 15 jaar)
POH-GGZ

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd: valide en betrouwbaar.

Meer informatie:

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst: de 4DKL is beschikbaar voor psychologen en psychiaters, huisartsen, bedrijfsartsen en fysiotherapeuten/ POH GGZ

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

Vragenlijst 4DKL

Kosten instrument

Geen kosten

Contactpersoon

Author: Berend Terluin, MD, PhD

Organisaties die werken met methode / instrument

Wordt binnen veel huisartsenpraktijken gebruikt.

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Artikel in Huisarts en Wetenschap: De Vierdimensionale Klachtenlijst (4DKL) spoort psychische problemen op

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

'vragenlijst'

PHQ-9 / Patiënt Health Questionaire-9 / Patiënten gezondheidsvragenlijst-9

Doel

Bij verdenking op depressieve klachten in kaart brengen de mate van aanwezigheid van de gevoelens van depressie. De lijst is niet geschikt om de diagnose depressieve klachten of depressie te stellen; dit vergt aanvullende diagnostiek. Het is een verkorte versie van de Patiënt Health Questionnaire , waarbij enkel de DSM IV criteria voor depressie worden nagevraagd.

Toelichting instrument

De PHQ-9 vragenlijst bestaat uit 9 vragen over de ernst van depressieve klachten aan de hand van de DSM IV criteria waarbij maximaal 27 punten gescoord wordt.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Neem de vragenlijst samen de patiënt door of laat de patiënt het vooraf zelf invullen.
  • Score/uitkomst: Hoe hoger de score hoe groter de aanwijzingen voor depressieve klachten. Een score van 10 of hoger wordt door de ontwikkelaars gezien als een sterke aanwijzing voor klinisch relevante depressieve klachten.
  • Benodigde tijd: Invullen van de vragenlijst is 3-5 minuten.

Doelgroep(en)

Generiek
Psychisch welbevinden
Diabetes
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd.
Bewezen geschiktheid voor mensen met type 1 of type 2 diabetes.
Opgenomen in:  NDF Richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten
Opgenomen in: NHG standaard Depressie – tweede herziening; Zie noot 24: Vragenlijsten en ernstschalen: 4DKL, BDI-II en PHQ-9

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing is gewenst gericht op het herkennen van depressieve klachten, omgaan met signaleringsvragenlijsten, communicatie/ counselingsvaardigheden en inzicht in de verwijsmogelijkheden.

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

De PHQ-9 vragenlijst
PHQ-vragenlijst in de bijlage Signaleringsvragenlijsten bij diabetes en depressieve klachten – NDF

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Ontwikkeld in de VS voor huisartspraktijk/algemene bevolking (1999)

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Informatie in:
Evaluatierapport proefimplementatie richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten bij DM, hoofdstuk 4
Handreiking implementatie: Richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten bij mensen met diabetes
Artikel: Diabetes en depressie: wat doen we ermee? Tijdschrift voor praktijkondersteuning 2014, nummer 3:72-74

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: januari 2016