Berichten

vragenlijst

ZorgMentality

Doel

Mentality model: geeft inzicht in de waarden van Nederlandse burgers en hoe deze waarden keuzes beïnvloeden.

Toelichting instrument

Het Mentality-model is een segmentatietool waarmee organisaties doelgroepen gerichter kunnen definiëren en beter kunnen begrijpen. Als input voor marketing en communicatiestrategieën.

Het model onderscheidt de Nederlandse samenleving in acht groepen burgers (mentality milieus) die overeenkomen  ten aanzien van waarden en wensen over maatschappelijke kwesties, werk, vrije tijd, consumeren, politiek en ouder worden.

De 8 typen zorg cliënten die onder te verdelen zijn in 3 clusters zorgconsumenten:

  • A) de minder zelfredzame zorgconsument. Hieronder vallen de volgzame, consumptiegerichte en gemaksgerichte  zorgcliënten;
  • B) de pragmatische zorgconsument waaronder vallen de luxegerichte, resultaatgerichte, kwaliteitsgerichte en eigenzinnige zorgcliënt;
  • C) de maatschappij kritische zorgconsument;

Per type zorgconsument wordt een beschrijving gegeven naar dagelijks leven/ belevingswereld, hoe men omgaat met gezondheid, het zorggebruik, de arbeidsmarkt en houding tan aanzien van ICT. Groepen of clusters worden gekoppeld aan persuasion tactics. Lijst van 17 tactics waarvan de relevantie wisselt per cluster.

Doelgroep(en)

Generiek
Aanvankelijk niet specifiek gericht op chronisch zieken maar op de algemene bevolking van 18 jaar en ouder;

Validatie en effectiviteit

De laatste jaren is aangetoond dat met een consistente en praktisch bruikbare segmentatie te maken is van de Nederlandse bevolking op basis van sociale milieus die een levenshouding en waardeoriëntatie delen.
Wordt momenteel (2016) gevalideerd voor chronisch zieken en mensen met psychische klachten.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Vorm

Lijst van 60 stellingen; schriftelijke afname thuis; Eigendom van Motivaction. Sinds 1998 wordt de lijst iedere twee jaar afgenomen.
Mentality-test: Individuen kunnen een individuele vragenlijst invullen waarna zij een persoonlijk ‘mentality’-profiel toegestuurd krijgen.

Waar te vinden?

Website: Motivaction

Kosten instrument

De vragenlijst en de voor de test ontwikkelde vraagstellingen vormen één geheel en zijn, net als het Mentality-model, eigendom van Motivaction. Het is derden niet toegestaan om de Mentality-vragenlijst (waaronder ook wordt verstaan individuele vraagstellingen) of het model te gebruiken voor interne of externe doeleinden zonder SCHRIFTELIJKE toestemming van Motivaction.

Ontwikkeld door /contactpersoon

Ontwikkelaar: Motivaction
Contactpersoon: Marcel Voorn / Fenneke Vegter: telefoon 020 58 98 883 of moti@motivaction.nl

Gebaseerd op Mentality, een onderzoeksmodel dat mensen groepeert naar hun levensinstelling en persoonlijke waarden. Het model is op eigen initiatief door onderzoeksbureau Motivaction ontwikkeld. Het terugbrengen van 8 typen zorgconsulenten naar 3 clusters komt voort uit onderzoek van Motivaction in opdracht van VWS: De zorgklant van morgen, wensen en behoeften in een veranderende samenleving (2005).

Organisaties die werken met methode / instrument

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Wat werkt bij wie? Een doelgroepbenadering bij innovaties in zorg en preventie (Motivaction-Utrecht 2009)

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijgewerkt juli 2017: met informatie NIVEL ‘Inventarisatie meetinstrumenten zelfmanagementondersteuning’

vragenlijst

Prescan/zelfevaluatie en ‘Scan & Plan’

Doel

De twee instrumenten ‘Prescan’ en de ‘Scan & plan’ zijn hulpmiddelen om te komen tot effectieve implementatie van ondersteunde zelfzorg.

Toelichting instrument

Prescan: Zorggroepen kunnen op basis van de vragen in de prescan zelf een eerste beeld verkrijgen in welke ontwikkelingsfase zij zich bevinden, wat een volgende stap van implementatie is en welke aandachtspunten daarbij centraal staan. Het is een gespreksleidraad en heeft een praktische insteek en sluit aan bij de ervaringen in het veld en wat in de afgelopen periode ontwikkeld is op het terrein van ondersteunende zelfzorg.

Scan: Op verzoek en initiatief van de zorggroep bieden de partijen van ZO! de zorggroepen de mogelijkheid om een ‘scan & plan’ gesprek te voeren met een ‘consulent’. Dit gebeurt in de vorm van een intake en een (of meerdere) geleide workshop(s).

Voor zorggroepen die een stap verder willen zetten met ondersteunde zelfzorg heeft Zelfzorg Ondersteund een projectplan ontwikkeld. Dit projectplan is onderdeel van Scan & plan.

Doelgroep(en)

Zorggroepen
Beleidsmakers

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Notitie met een uiteenzetting over de werkwijze bij de ‘Prescan’ en de ‘Scan & plan’

  • Prescan: overzicht van vragen m.b.t. de verschillende ontwikkelingsfases
  • Scan: aanbod vanuit Zelfzorg Ondersteund!

Waar te vinden?

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Coöperatie Zelfzorg Ondersteund

Organisaties die werken met methode / instrument

Er zijn rond de 40 zorggroepen die zich hebben ingeschreven voor de Scan&Plan in 2016

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

achtergrondinformatie

White papers – Persoonsgerichte zorg

Doel

Twee whitepapers beschrijven wat persoonsgerichte zorg is en geven een handleiding waarmee zorgverleners in hun eigen organisatie aan de slag kunnen.

Toelichting

  1. Het white paper ‘Wat is persoonsgerichte zorg?‘ Met dit white paper wil Vilans een basis bieden aan zorgverleners die aan de slag willen met een andere, integrale aanpak in de chronische zorg. Op dit white paper is een vervolg verschenen.
  2. Het white paper – Persoonsgerichte zorg – Hoe maak je een succes van persoonsgerichte zorg?: In het white paper beschrijven de auteurs een integrale aanpak in de vorm van het ‘Huis van persoonsgerichte zorg’. Een praktische handleiding waarmee zorgverleners en zorgmanagers in hun eigen organisatie aan de slag kunnen.

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

White paper / notitie

Waar te vinden?

Beide Whitepapers zijn op te vragen bij Vilans: Na het invullen van enkele persoonsgegevens ontvangt  u in uw mailbox een link naar de gratis pdf.

  1. Wat is persoonsgerichte zorg  (2013)
  2. Persoonsgerichte zorg, Hoe maak je een succes van persoonsgerichte zorg?,  (okt 2014)

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

  1. Vilans: Hans Vlek, Stannie Driessen, Lieke Hassink
  2. Vilans: Doortje Boshuizen, Jeanny Engels, Marloes Versleijen, Hans Vlek, Marjolein Rebel, Stannie Driessen

Organisaties die werken met methode / instrument

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: maart 2016

Richtlijn - advies

Zorgmodules Leefstijl 2015 – NHG

Doel

In de Zorgmodules Leefstijl (2015) staan richtlijnen over leefstijladvisering rondom de thema’s roken, alcohol, voeding en bewegen, voor de huisarts en andere zorgverleners.

Toelichting

De NHG-Zorgmodules Leefstijl geven richtlijnen over de advisering en begeleiding van patiënten als het gaat om alcoholproblematiek, bewegen, stoppen met roken en gezonde voeding. De modules geven een beschrijving van het zorgpad van de patiënt en de taakverdeling van de verschillende zorgverleners in de eerste lijn.

De inleidende hoofdstukken van de ‘Leefstijlmodules’ gaan in op algemene aspecten die bij elke vorm van leefstijladvisering aan de orde zijn zoals:  motiverende gespreksvoering, stimuleren van zelfmanagement, samenwerkingsafspraken, sociale kaart. Ook het aankaarten, inventariseren en evalueren van leefstijlproblematiek komt in de inleidende hoofdstukken aan de orde.

Doelgroep(en)

Zorgverleners: huisartsen, praktijkondersteuners/-verpleegkundigen en zorggroepen.

Validatie en effectiviteit

In de modules is kennis uit relevante NHG-Standaarden en zorgmodules gebundeld en per thema zijn doel, doelgroep, betrokken zorgverleners en praktische richtlijnen voor diagnostiek en behandeling uitgewerkt.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Richtlijn / zorgmodule met aansluiting op:

Waar te vinden?

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

NHG in samenwerking met diverse organisaties

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Laaggeletterdheid

Stappenplan aanpak laaggeletterdheid

Doel

Een leidraad om binnen de zorgorganisatie of -praktijk aan de slag te gaan met laaggeletterdheid bij patiënten.

Toelichting instrument

Het vijfstappenplan staat vol informatie en tips om structureel aandacht te besteden aan laaggeletterdheid bij patiënten. Een stappenplan met vijf thema’s:

  1. Strategie ontwikkelen;
  2. Bewustwording creëren;
  3. Signaleren en doorpakken;
  4. Communicatie aanpassen;
  5. Borgen in beleid.

De thema’s zijn stap voor stap te volgen, maar ook kunnen willekeurige stappen gekozen worden of naar eigen inzicht stappen combineren.

Doelgroep(en)

Zorgverleners
Beleidsmakers

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Stappenplan en format projectplan

Waar te vinden?

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Toolkit / handreiking

Handleiding Zorgen voor Zelfzorg

Doel

Een handleiding voor zorggroepen en zorgverleners vol met concrete tips en praktijkervaringen voor de implementatie van persoonsgerichte zorg.

Toelichting instrument

De kernboodschap van Zorgen voor Zelfzorg luidt: leer van eerdere ervaringen, sluit aan bij wat patiënten belangrijk vinden en besteed veel aandacht aan leren in de praktijk.

In de handleiding leest u:

  • Waarom het voor patiënten, zorgverleners en zorggroepen zo belangrijk is om meer aandacht te besteden aan zelfzorg.
  • Hoe zorggroepen ervaringsdeskundige patiënten goed kunnen betrekken.
  • Hoe zorgverleners en zorggroepen meer aandacht kunnen besteden aan leren in de praktijk.
  • Hoe zorgverleners, zorggroepen en het onderwijs meer kunnen samenwerken en waarom dat belangrijk is voor zelfzorg.
  • Hoe zorggroepen met behulp van 10 concrete stappen in 4-6 maanden, samen met zorgverleners en patiënten, een goede start kunnen maken met een nieuwe aanpak voor de implementatie van persoonsgerichte zorg.

Doelgroep(en)

Zorgverleners
Beleidsmakers

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Handleiding,

Waar te vinden?

Handleiding Zorgen voor zelfzorg

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

  • In opdracht van ZonMw hebben de zorggroepen Eerstelijns Zorggroep Haaglanden (ELZHA), SGE uit Eindhoven en Zorggroep Almere en verschillende andere organisaties, samen met Vilans, Zelfzorg Ondersteund (ZO!) en InEen samengewerkt in de werkplaats zelfmanagement. De handleiding ‘Zorgen voor Zelfzorg’ is het eindproduct van deze werkplaats, die liep van augustus 2014 tot augustus 2015.
  • In het artikel ‘Duik niet meteen in oplossingen’ leest u hoe de werkplaats ‘Zelfmanagement in de praktijk’ aan de slag ging met zorgen voor zelfzorg.
  • Contactpersoon bij Vilans: Jeroen Havers

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Toolkit / handreiking

Handboek organisatie patiëntbijeenkomsten

Doel

Dit handboek bevat aanbevelingen en handvatten voor het organiseren van patiëntbijeenkomsten voor mensen met diabetes type 2 en partners om hen te motiveren de regie te nemen in hun zorgproces.

Toelichting instrument

Het handboek is chronologisch ingedeeld.

  • Beschrijving van de eerste, oriënterende fase;
  • Beschrijving van het organiseren en voorbereiden van de bijeenkomsten;
  • Beschrijving van de bijeenkomsten zelf en
  • Evaluatie en afronding.

Elk hoofdstuk wordt afgesloten met praktische tips. Het is een verslag van ervaringen, indrukken en ideeën die zijn opgedaan met de pilotbijeenkomsten.

Doelgroep(en)

Zorgverleners
Patiëntvertegenwoordigers

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Handboek, 35 blz

Waar te vinden?

Handboek organisatie patiëntbijeenkomsten
De projectwebsite, waar naar verwezen wordt voor de bijlagen, is niet meer actief.

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Diabetes Vereniging Nederland en Nationaal Actieprogramma Diabetes (2013)

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Toolkit / handreiking

Z-scan: een zelfdiagnose instrument zelfmanagementondersteuning

Doel

Een zelfdiagnose instrument met als doel, het geven van handvatten om zelfmanagementondersteuning in de eigen zorgpraktijk te verbeteren.

Toelichting instrument

De z-scan kent 7 thema’s: Visie en attitude, Kennisoverdracht, Coaching, Wegwijzen voorzieningen, Beleid en organisatie, Zelfmanagement in het consult, Omgevingsfactoren en randvoorwaarden. Het zelfdiagnose-instrument is te gebruiken door zowel individuele zorgverleners als door een team van zorgverleners.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Het Z-scan, is opgebouwd uit twee delen. Deel 1 bestaat uit een aantal stellingen over de mate waarin de zorgprofessional, op dit moment, aandacht besteedt aan het stimuleren of verbeteren van zelfmanagement van patiënten binnen zijn huidige praktijk.
  • Score/uitkomst: Elke vraag binnen de verschillende thema’s heeft vier antwoordcategorieën. Invulinstructie voor de berekening en voor het rangschikken in een spinnenwebdiagram is aanwezig. Met het spinnenwebdiagram krijgt men inzicht op welke thema’s verbetering te behalen valt.
  • Benodigde tijd: schatting 10-15 minuten

Doelgroep(en)

Zorgverleners
Beleidsmakers

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Notitie in PDF, 7 blz

Waar te vinden?

Z-scan

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Ontwikkeld in het kader van het Landelijke Actieprogramma Zelfmanagement (LAZ – 2008-2012),CBO, Matthijs Zwier.
De vragen in de Z-scan zijn gebaseerd op het Generiek Model Zelfmanagement

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

communicatie

Checklist communicatie en participatie allochtonen

Doel

Checklist voor communicatie en participatie allochtone doelgroepen.  Deze checklist biedt praktische tips voor communicatie met allochtonen, met name wordt ingegaan op de Turkse en Marokkaanse groepen.

Toelichting instrument

De checklist beschrijft 4 stappen:

  • Definieer de doelgroep en sociale kaart
  • Maak gebruik van intermediairs
  • Communicatiemiddelen
  • Benaderen van organisaties

Doelgroep(en)

Zorgverleners
Beleidsmakers

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Notitie en checklist in de vorm van een schema

Waar te vinden?

Checklist communicatie en participatie allochtonen

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

De Gemeente Utrecht en het adviesbureau voor intercultureel management MEX-IT hebben de checklist samen ontwikkeld voor Turkse en Marokkaanse bewonersgroepen.

Organisaties die werken met methode / instrument

Meerdere gemeenten die deze werkwijze en checklist hanteren.

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

vragenlijst

Zelfmanagementkompas 2.0

Doel

Inzicht geven aan eerstelijns zorgverleners, teams en organisaties in de mate waarin zij zelfmanagement nu al ondersteunen en in de aspecten waarop nog ontwikkeling mogelijk is. Wat gaat al goed en wat kan nog beter?

Toelichting instrument

Het Zelfmanagementkompas is een zelfbeoordeling, een inventarisatie door en voor de zorgverlener. De zorgverlener stelt vast hoe hij zelf zelfmanagement ondersteunt, hoe zijn team dit doet en wat hij hierbij van de organisatie nodig heeft. Als alle betrokken zorgverleners de vragen hebben beantwoord, gaan de teamleden met elkaar in gesprek over de uitkomsten om uiteindelijk gezamenlijk te komen tot een verbeterplan.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken: Na het invullen van de vragenlijsten uit het Zelfmanagementkompas kunt u als multidisciplinair team of zorggroep zelf een verbeterplan maken. Optioneel is ondersteuning van Vilans met een begeleidingstraject op maat.
  • Score/uitkomst:
    De vragenlijsten worden per e-mail toegezonden waarna een scorerapport en overzicht van de ontwikkelpunten wordt toegezonden, met onderscheid tussen de individuele uitkomsten en de uitkomsten van het team en de organisatie.
  • Benodigde tijd:
    Invullen vragenlijsten: 30 minuten voor vragenlijst 1 en 10 minuten voor vragenlijst 2.
    Doorlooptijd: 1 maand voor de voormeting en 1 maand voor de nameting.

Doelgroep(en)

Zorgverleners
Zorggroepen / Gezondheidscentra / Huisartsenpraktijken
Beleidsmakers

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd
Het Zelfmanagementkompas is ontwikkeld op basis van literatuuronderzoek en interviews met professionals, onderzoekers, patiëntvertegenwoordigers en zorgverzekeraars. En vervolgens getest in verschillende huisartspraktijken, gezondheidscentra en zorggroepen.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Brochure en vragenlijsten (digitaal)

Waar te vinden?

Kosten instrument

  • 3500,- : Inbegrepen is: de inzet van het zelfmanagementkompas bij maximaal 50 professionals.
  • De voormeting met teamscorerapport en workshop op locatie met adviesrapport. 6500,- Inbegrepen is: het vorige bij zowel de voor- als nameting.

Ontwikkeld door /contactpersoon

Vilans
Contactpersoon: Jeanny Engels

Organisaties die werken met methode / instrument

Zorggroep Meditta

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

 

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016