Berichten

gezamenlijke besluitvorming

Gezamenlijke besluitvorming – achtergrondinformatie

Doel

Gezamenlijke besluitvorming stimuleert het proces waarin de patiënt wordt geholpen de juiste keuze te maken als het gaat om diagnostiek of behandeling. Gezamenlijke besluitvorming is een belangrijke pijler van goede zorg en het vergroten van de eigen regie van patiënten. Het sluit goed aan bij de wens en noodzaak om zelfmanagement te ondersteunen, waarin de patiënt meer regie en verantwoordelijkheid op zich neemt.

Toelichting

Gezamenlijke besluitvorming ofwel gedeelde besluitvorming ofwel shared decision. De samenwerkende landelijke partijen hebben gekozen de term gezamenlijke besluitvorming te hanteren.

Bij gezamenlijke besluitvorming stelt de zorgverlener veel open vragen, geeft en vraagt veel informatie, vraagt of de patiënt wil participeren in de besluitvorming en houdt expliciet rekening met diens omstandigheden en voorkeuren.

Drie stappen in gezamenlijke besluitvorming die de essentie ervan goed weergeven:

  • ‘Choice talk’ (het bespreken dat er keuzes zijn binnen het zorgproces),
  • ‘Option talk’ (het bespreken van de opties met bijbehorende voor- en nadelen, bijv. met gebruik van keuzehulpen) en
  • ‘Decision talk’ (het helpen van de patiënt om zijn eigen voorkeuren te ontdekken en samen een beslissing te nemen).

Van belang is dat gezamenlijke besluitvorming niet op één moment, maar op diverse momenten in het proces plaatsvindt.

Doelgroep(en)

Zorgverleners
Beleidsmakers

Validatie en effectiviteit

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het goed inrichten en ondersteunen van het besluitvormingsproces de patiënten helpt. Ze zijn beter geïnformeerd, ze zijn zich meer bewust van de voor- en nadelen van bepaalde keuzes, ze voelen zich vaker tevreden en twijfelen minder over hun genomen beslissing (zie Cochrane-review). De meeste patiënten (70%) willen actief betrokken worden bij het nemen van belangrijke medische beslissingen; het overig deel (30%) laat de beslissing liever aan de zorgverlener over. Gezamenlijke besluitvorming levert meer patiënttevredenheid en een betere kwaliteit van leven op, en draagt bij tot een betere zorgverlener-patiëntrelatie. Patiënten die zelf beslissen, maken doorgaans een weloverwogen en medisch gezien verstandige keuze. Bij gezamenlijke besluitvorming stelt de zorgverlener veel open vragen, geeft en vraagt veel informatie, vraagt of de patiënt wil participeren in de besluitvorming en houdt expliciet rekening met diens omstandigheden en voorkeuren. (Informatie overgenomen van website www.zelfmanagement.com)

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst

Vorm

Achtergrondinformatie op websites

Waar te vinden?

  1. Thema ‘Gedeelde besluitvorming’ op de website Zelfmanagement.com:
  2. Thema ‘Samen beslissen’ op de website Kennisplein Chronische zorg : Factsheet: Introductie Samen Beslissen

Kosten instrument

N.v.t

Ontwikkeld door /contactpersoon

N.v.t.

Organisaties die werken met methode / instrument

Volgt

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Volgt

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: maart 2016

communicatie

Motiverende gespreksvoering (MI)

Doel

Motiverende gespreksvoering (Motivational Interviewing, MI) is een directieve, maar cliëntgerichte methode om cliënten te helpen hun ambivalentie te overwinnen en hun intrinsieke motivatie te versterken, zodat zij in staat zijn hun gedrag te veranderen.

Toelichting instrument

  • Motiverende gespreksvoering is ontwikkeld voor het gebruik bij individuele cliënten. Het is een gidsende en doelgerichte gespreksstijl, waarbij de patiënt centraal staat en vanuit samenwerking de intrinsieke motivatie voor verandering van gedrag wordt uitgedaagd en versterkt.
  • Technieken kenmerkend voor motiverende gespreksvoering: reflectief luisteren; omgaan met weerstand; agenda bepalen en toestemming vragen; uitlokken van verandertaal.
  • Het gehanteerde model geeft inzicht in het veranderingsproces en de ontwikkeling die een persoon doormaakt, voordat hij daadwerkelijk bereid is te veranderen. Zes stadia van het veranderingsproces: 1.Voorbeschouwing (precontemplatie); 2.Overpeinzing (contemplatie); 3.Besluitvorming (voorbereiding); 4.Actie; 5.Onderhoud (consolidatie); 6.Terugval

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd en effectief

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst: Meerdaagse training gecombineerd met regelmatige herhaling en verdieping (borging). Supervisie, coaching on the job zijn goede interventies om de gespreksstijl meer eigen te maken en te borgen.

Vorm

Gespreksmethode

Waar te vinden?

  • Achtergrondinformatie / brochure over Motiverende gesprekstechnieken van Vilans, de principes en 10 praktische tips.
  • Wat werkt: Motiverende gespreksvoering? (Literatuur search: Ned Jeugd Instituut. C. Bartelink 2013)
  • Meer informatie over scholing: Mintmed: Vereniging van Nederlandstalige trainers in motiverende gespreksvoering
  • Handboek over MI in het Nederlands: Stephen Rollnick, William R. Miller, Christopher C. Butler (2009), Motiverende gespreksvoering in de gezondheidszorg, werken aan gedragsverandering als je maar 7 minuten hebt. Ekklesia. ISBN 9789075569476

Kosten instrument

N.v.t.

Ontwikkeld door /contactpersoon

Miller en Rollnick (2002)

Organisaties die werken met methode / instrument

Methode wordt in binnen diverse werkvelden toegepast, binnen zowel 1e lijn als 2e lijn.

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

individueel aanbod

POH 5 minuten info-app

Doel

Een educatietool (5minuteninfo) waarmee de patiënt de mogelijkheid heeft om vanuit huis via internet op speelse wijze informatie over zijn chronische aandoening te ontvangen en zo om te leren gaan met zijn aandoening.

Toelichting instrument

Het is een educatietool waarbij de informatie wordt aangeboden in blokjes van 5 minuten. Deze blokjes bevatten tekst, beelden en mondelinge toelichting. Het POH 5minuten-infosysteem biedt de praktijkondersteuner de kans om te zien welke educatie doorlopen is.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De POH kan voorafgaand aan het consult educatie-onderdelen aanbevelen. Zo kan de patiënt zich voorbereiden en alvast bedenken welke vragen hij heeft. De agenda voor het consult wordt mede bepaald door de patiënt.

Doelgroep(en)

Diabetes Type 2
COPD
Laaggeletterden
Zorgverleners – praktijkondersteuner

Validatie en effectiviteit

Effectief: De tool is onderzocht door de VU Universiteit en de effectiviteit is bewezen.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

POH 5minuteninfo is een combinatie van Mobile health en e-Health.
Video voor een uitgebreide impressie

Waar te vinden?

Stichting September: 5minutenInfo POH-systeem

Kosten instrument

Voor gebruikers is het educatieprogramma van Stichting September gratis.

Ontwikkeld door /contactpersoon

Stichting September
Contact: info@stichtingseptember.nl

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

e-health app

Gezondheids- & Gedrag app: GG-app

Doel

Gezondheids- & Gedrag-app (GG-app), een e-health-toepassing waarmee zorgverlener en patiënt samenwerken aan de gezondheidsdoelen en ervaren gezondheid van de patiënt .

Toelichting instrument

De zorgvrager bepaalt zelf wat hij vindt van zijn gezondheid, wat hij wilt en wat er gebeurt en deelt dat met zijn hulpverlener of coach. De GG (Gezondheids- & Gedrag)-app geeft hem invloed op zijn gezondheid.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    In de GG-app maak de zorgvrager met professionele hulp zelf een analyse van je gezondheid en functioneren. Wat zijn zijn doelen? De GG-app is een soort gezondheidsplan waarvan de zorgvrager de baas is, de professional coacht alleen hierin. Het kan gekoppeld worden aan dossiers van (andere) hulp- en zorgverleners. Zij weten zo direct wat er met de persoon speelt en wat hij wilt. Zo houdt hij de regie in handen.

Doelgroep(en)

Generiek

Validatie en effectiviteit

Effectief
Zie voor meer info: GG-methodiek

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst:
scholing van zorgverleners in de nieuwe aanpak en het werken met de GG-app.

Vorm

App / e-health

Waar te vinden?

  • De GG-app is een onderdeel van de GG-methodiek.
  • Voor meer informatie bel: 020-4004117 of stuur een mail naar: GGinfo@bigmove.nu

Kosten instrument

Opvraagbaar

Ontwikkeld door /contactpersoon

BigMove Institute (BMI)

Organisaties die werken met methode / instrument

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

methode

GG-methodiek van BigMove

Doel

Met de GG-methodiek kunnen zorgverleners hun patiënten helpen zelf regie te houden over hun gezondheid. En daardoor een betere gezondheid te ervaren en beter te functioneren. De methodiek waarbij niet het probleem maar de gezondheid centraal staat.

Toelichting instrument

De GG-methodiek is een methode waarmee mensen de regie nemen over hun gezondheid & gedrag. Zij maken gebruik van de GG-app, een e-health toepassing. Daarin worden ze gecoacht door hun zorgverlener. De methodiek is niet zomaar een instrument. Wanneer u hiermee aan de slag gaat, kiest u voor een cultuurverandering: gezondheid & gedrag gaat over wat mensen vinden, willen en doen, ook voor andere mensen. Mensen willen het liever zelf doen. Zorg voegt alleen toe dáár waar mensen dat zelf vragen vanwege ziekte of beperking.

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

  • GG-methodiek is effectief gebleken: Onderzoeksresultaten
  • Lopend onderzoek naar de diverse onderdelen van de BigMove GGZ-programma’s.
  • Twee onderzoeken naar meetinstrument en effectiviteit. Een onderzoek, i.s.m. TNO, gaat over “Gezondheid en Gedrag: hoe meet je dat?”

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst:
scholing van zorgverleners in de nieuwe aanpak en het werken met de GG-app.

Vorm

Methode

Waar te vinden?

  • BigMove Institute (BMI) is een zelfstandige, gespecialiseerde GGZ-instelling voor patiënten met psychische aandoeningen
  • Website van BigMove met uitgebreide informatie over de methode en visie

Kosten instrument

Niet bekend

Ontwikkeld door /contactpersoon

  • De GG-methodiek is ontwikkeld door BigMove Institute (BMI).
  • Contactpersoon BigMove: Informatie via de mail of bel direct met Louis of Jeroen: 020-4004117
  • Ondersteuning bij implementatie mogelijk door Vilans

Organisaties die werken met methode / instrument

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

‘De GG-methodiek werkt inspirerend’ -Karen Reijnen, Wmo-consulent

Ervaringen met de GG-methodiek (huisarts en wijkverpleegkundige)

Vijf pluspunten van de GG-methodiek

  • De GG-methodiek zorgt dat mensen in actie komen om hun gezondheid te verbeteren.
  • Gevolg is blijvende gezondheidswinst en verminderde druk op het systeem
  • Werken met deze methode zorgt voor een ervaring van plezier en bevrediging bij alle betrokkenen.
  • Als organisatie zet je gezondheid en gedrag centraal (met zo nodig ziekte en zorg).
  • Er is sprake van een soepele en bredere samenwerking met professionals en vrijwilligers (in plaats van alleen met zorgverleners).

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: maart 2016