Berichten

groepsaanbod

Basiscursus ‘Leven met diabetes’ – DVN

Doel

Word wegwijs met diabetes type 2! Een cursus voor mensen met diabetes type 2 en hun partners, praktisch en boordevol tips die bijdragen aan voluit kunnen leven met diabetes en het versterken van de positie als patiënt.

Toelichting

  • De Cursus ‘Leven met Diabetes’ maakt deel uit van de ‘DiabetesSchool’ van Diabetesvereniging Nederland.
  • De ervaringen van anderen, gecombineerd met de inhoudelijke informatie, maken de cursus Leven met diabetes een boeiende en praktische cursus. Verschillende didactische werkvormen dagen de deelnemers uit na te denken over de eigen behandeling, leefstijl, voedingsgewoonten en acceptatie van de diabetes. Ook krijgt de deelnemers inzicht in de eigen gewoonten en gedrag door het maken van eenvoudige thuisopdrachten.
  • Betrokkenheid van professionals als huisarts, praktijkondersteuner, diabetesverpleegkundige, diëtiste.
  • Benodigde tijd: 3 bijeenkomsten van ongeveer 2,5 uur

De basismodule van de cursus voorziet in de basiskennis die nodig is voor het leven met diabetes rond de volgende thema’s:

  • Voeding
  • Beweging
  • Medicatiegebruik
  • Overeenkomsten en verschillen in behandelmethoden
  • Omgang met zorgverlener

Doelgroep(en)

Diabetes type 2
Voor leden Diabetesvereniging Nederland (DVN). , niet-leden DVN, partners en ouders met kinderen met diabetes type 2

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

N.v.t.

Vorm

Cursus

Waar te vinden?

Kosten

Zie website DiabetesSchool van DVN: https://www.dvn.nl/diabetes/diabetesschool.

Ontwikkeld door /contactpersoon

De cursus is ontwikkeld door DVN met inbreng van Hogeschool Utrecht en zorgprofessionals.

Na de cursus ‘Leven met diabetes’ kunnen de deelnemers modules volgen in de eigen regio over de thema’s voeding, beweging, leefstijl, medicatie, zelfcontrole, complicaties en de zorgverlener. Dit aanbod wordt binnenkort (medio 2016) ook in de cursusagenda opgenomen. Deze modules zijn geschikt voor mensen met alle typen diabetes, hun partners en ouders met een kind met diabetes.

Organisaties die werken met methode / instrument

N.v.t.

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: maart 2016

methode

Pilot Leefstijlcoaching, individuele begeleiding en groepsbegeleiding

Doel

Een driejarige proef / pilot waarbij patiënten leefstijlcoaching krijgen aangeboden om chronische ziekten te voorkomen of te stabiliseren. De leefstijlcoach komt in beeld wanneer leefstijladviezen niet voldoende blijken en intensievere begeleiding nodig is.

Toelichting

Patiënten met (een hoog risico op) een chronische aandoening (diabetes, hart- en vaatziekten en obesitas) gerelateerd aan de leefstijl die extra begeleiding krijgen op het gebied van beweging en voeding. Het programma bestaat uit 8 groeps- en 4 individuele bijeenkomsten in een tijdsbestek van 32 weken (de groepsbijeenkomsten bestaan uit 10 – 12 personen en duren 1,5 uur). De aanpak is gericht op het stapsgewijs aanpassen van het leefpatroon en is gericht op een duurzamere verandering van gedrag en leefstijl. Deelnemers die hiermee niet voldoende geholpen zijn krijgen extra individuele sessies met de leefstijlcoach. De leefstijlcoach zal tevens een belangrijke rol spelen in de verbinding met het gemeentelijk sport- en beweegaanbod.

Doelgroep(en)

Diabetes type 2;
Hart-en vaatziekten;
Obesitas

Validatie en effectiviteit

De Academie voor Leefstijl en Gezondheid (AVLEG) en zorgverzekeraar CZ zijn deze driejarige proef in februari 2014 gestart. De pilot wordt wetenschappelijk geëvalueerd door o.a. Universiteit Maastricht. Naar aanleiding van de resultaten besluit de Nederlandse Zorg Autoriteit (NZA) of leefstijlcoaching een vaste plek krijgt in de basisverzekering.

De doelstelling van deze studie is om de implementatie van de HBO-opgeleide leefstijlcoach als regievoerder binnen de Gecombineerde Leefstijlinterventie te monitoren in termen van proces (instroom, kwaliteit, barrières, compliance, competenties, patiënttevredenheid) en effect (motivatieverandering, gedragsverandering, verandering in lichaamssamenstelling, kwaliteit van leven).

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Opleiding tot leefstijlcoach gewenst.

Vorm

Pilot in drie regio’s

Waar te vinden?

Kosten instrument

Niet bekend

Ontwikkeld door /contactpersoon

De Academie voor Leefstijl en Gezondheid (AVLEG) en zorgverzekeraar CZ.

Organisaties die werken met methode / instrument

In de regio Oosterhout (Zorggroep ZORROO) en Parkstad (Zorggroep HOZL) richt de leefstijlcoach zich op volwassenen met (een hoog risico op) chronische aandoeningen. In Den Bosch richt de leefstijlcoach zich op kinderen tot 18 jaar met fors overgewicht en obesitas.

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend.

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: maart 2016

methode

Gezamenlijk medisch consult – groepsconsult

Doel

Met het Gezamenlijk Medisch Consult (GMC) wordt kwalitatief hoogwaardige en tijdige zorg geboden aan een groep patiënten. Het toepassen van dit concept verbetert de voorlichting aan patiënten waardoor de patiënttevredenheid toeneemt. De zorgverlener krijgt meer tijd om dieper in te gaan op bijvoorbeeld de psychosociale en leefstijlaspecten.

Toelichting

Het Gezamenlijk Medisch Consult is een vorm van consultvoering waarbij 6 tot 12 patiënten tegelijkertijd worden gezien door een zorgverlener. De zorgverlener bespreekt met de patiënten één voor één het ziekteverloop en beantwoordt zijn of haar vragen. Het toepassen van dit concept verbetert het zelfmanagement en de tevredenheid van de patiënten. Doordat patiënten van anderen horen hoe zij een bepaald doel bereikt of een obstakel overwonnen hebben, worden mogelijke barrières voor gedragsverandering opgeheven.

  • Serie 1-op-1 consulten, in aanwezigheid van medepatiënten
  • Duur: 90 minuten
  • Aantal patiënten: 6-14
  • Volledige vervanging van het betreffende consult
  • Geen vervanging van alle 1 op 1 consulten
  • Géén voorlichtingsbijeenkomst
  • Vrijwillige deelname patiënten

Het concept van GMC wordt aangepast aan de eigen situatie, patiëntenpopulatie en het zorgverlenersteam. Enkele kenmerken zijn overal gelijk: het GMC is een volledige vervanging van een individueel consult en het GMC wordt uitgevoerd door een team, o.a. zorgverlener en groepsbegeleider.

Doelgroep(en)

Zorgverleners
Beleidsmakers

Validatie en effectiviteit

Onderzoek door Nivel naar ‘Gezamenlijk Medisch Consult: samen naar de dokter’. Ervaringen van patiënten en zorgverleners. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 153 (2009) A 828.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst

Vorm

Methode
Praktische handleiding

Waar te vinden?

  • Achtergrondinformatie – boek: Een praktische handleiding: Gezamenlijk medisch consult, Femke Seesing, Ilse Raats, 1e druk 28-11-2009; ISBN 9789031372430. Dit boek laat zien hoe een ‘GMC’ op te zetten aan de hand van een checklist en bespreekt alle voorwaarden van een succesvol gezamenlijk medisch consult.
  • Recensie van het boek: Gezamenlijk medisch consult. Een praktische handleiding

Kosten instrument

Boek: €15,-
Methode GMC: niet bekend

Ontwikkeld door /contactpersoon

Kwaliteitsinstituut CBO

Organisaties die werken met methode / instrument

Gezamenlijke Medische Consulten (GMC’s) worden sinds 2005 door zo’n 50 teams toegepast in de Nederlandse gezondheidszorg.

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: maart 2016

groepsaanbod

Zelfzorgcursus ‘Geen woorden maar daden’ – ‘Beyond good intentions’ – ‘Mijn diabetes en ik’

Doel

Zelfzorgcursus voor mensen met diabetes: Een theoretisch gestuurde interventie die patiënten stapsgewijs ondersteunt in het vertalen van hun goede voornemens in concreet gedrag. Door patiënten proactief te maken en hun vaardigheden zoals doelen stellen, plannen maken en evaluatie aan te leren, worden patiënten gestimuleerd hun zelfzorg zelfstandig en actief vorm te geven en vol te houden.

Toelichting

Een speciaal hiervoor getrainde zorgverlener geeft de cursus ‘Geen woorden maar daden’, die bestaat uit een combinatie van twee individuele consulten (1 uur) en vier groepsbijeenkomsten (2 uur). Tijdens de cursus behandelt de zorgverlener de hoofdthema’s van een goede zelfzorg. Deelnemers bekijken gezamenlijk waarom leefregels belangrijk zijn, en aan de hand van het vijfstappenplan leren de deelnemers hoe ze die kunnen inpassen in hun dagelijks leven, rekening houdend met hun specifieke mogelijkheden en beperkingen.

Training gebaseerd op het 5 stappenplan: 1. Doel stellen; 2. doel verkennen; 3. inschatting situatie; 4. Actie; 5. Evaluatie

Doelgroep(en)

Diabetes type 2

Validatie en effectiviteit

Begin 2014 is het UMC Utrecht in samenwerking met GGZ psycholoog Anita Veltink een onderzoek gestart naar de langere termijneffecten van de cursus ‘Beyond Good Intentions’. Na 9 maanden is de cursus bewezen effectief, nu worden de effecten na 2,5 jaar onderzocht.

B. Thoolen et al: Beyond Good Intentions: the development and evaluation of a proactive self-management course for patients recently diagnosed with Type 2 diabetes

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst

Vorm

Cursus / groepsbijeenkomst, in de praktijk bekend onder verschillende titels.

Waar te vinden?

De Ondernemende Huisarts biedt de zelfzorgcursus ‘Mijn diabetes en ik’ aan..

Kosten instrument

Niet bekend

Ontwikkeld door /contactpersoon

Beyond good intentions: Thoolen, B.J., Ridder, D. de, Bensing, J., Gorter, K., Rutten, G.

Organisaties die werken met methode / instrument

  • Zorggroep De Ondernemende Huisarts biedt de zelfzorgcursus ‘Mijn diabetes en ik’ aan.
  • Meer informatie via DOH Zorggroep: Nathalie Eikelenboom, stafmedewerker zelfmanagement en eHealth

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Artikel: Van willen naar kunnen: succesvolle zelfzorg bij diabetes, Tijdschrift voor praktijkondersteuning 2008, nummer 4:97-101

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Toolkit / handreiking

Handboek organisatie patiëntbijeenkomsten

Doel

Dit handboek bevat aanbevelingen en handvatten voor het organiseren van patiëntbijeenkomsten voor mensen met diabetes type 2 en partners om hen te motiveren de regie te nemen in hun zorgproces.

Toelichting instrument

Het handboek is chronologisch ingedeeld.

  • Beschrijving van de eerste, oriënterende fase;
  • Beschrijving van het organiseren en voorbereiden van de bijeenkomsten;
  • Beschrijving van de bijeenkomsten zelf en
  • Evaluatie en afronding.

Elk hoofdstuk wordt afgesloten met praktische tips. Het is een verslag van ervaringen, indrukken en ideeën die zijn opgedaan met de pilotbijeenkomsten.

Doelgroep(en)

Zorgverleners
Patiëntvertegenwoordigers

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Handboek, 35 blz

Waar te vinden?

Handboek organisatie patiëntbijeenkomsten
De projectwebsite, waar naar verwezen wordt voor de bijlagen, is niet meer actief.

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Diabetes Vereniging Nederland en Nationaal Actieprogramma Diabetes (2013)

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

training

PRISMA – Train-de-Trainer cursus

Doel

VUmc biedt PRISMA train-de-trainercursus aan, om bekend te raken met het PRISMA programma en met de gehanteerde methodiek.

Toelichting

Het is de bedoeling dat van elke geïnteresseerde organisatie minstens 2 diabeteszorgverleners deelnemen, dit omdat PRISMA altijd door 2 trainers zal worden gegeven. Een voor de hand liggende combinatie is een diëtist en een praktijkondersteuner of diabetesverpleegkundige, maar ook andere combinaties van diabeteszorgverleners zijn mogelijk.

PRISMA heeft een uitgebreid kwaliteitsbewakingssysteem. De kracht van de cursus is de methodiek. Als de methodiek niet goed of overal anders wordt toegepast verliest de cursus zijn kracht. Na 3 cursussen komt de docent van de train-de-trainercursus meekijken in de eigen praktijk om de trainer verder te helpen bij het uitdragen van de methodiek en de implementatie van de cursus.

Doelgroep(en)

Zorgverleners actief in de diabeteszorg

Validatie en effectiviteit

Instrument PRISMA is gevalideerd, training niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Deze training is noodzakelijk om de cursus PRISMA in de eigen instelling te implementeren.

Vorm

Tweedaagse training voor zorgverleners.
Deze methodiek is gebaseerd op sociaal wetenschappelijke theorieën die effectief zijn gebleken op het gebied van zelfmanagementeducatie, het ontwikkelen van individuele motivatie en het verkrijgen van controle over de aandoening.

Waar te vinden?

Aanmelden train-de trainer cursus

Kosten training

€795 per persoon. 2 dagen van 9.30-17.00 uur. In company training op aanvraag.

Ontwikkeld door /contactpersoon

VUmc: zie ook PRISMA in deze instrumentenkiezer

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Informatie uit Onderzoeksrapport 2015

Het PRISMA programma wordt positief beoordeeld door de hulpverleners die erin getraind zijn. Zowel de inhoud als de vorm worden voor de patiënt positief beoordeeld. Maar ook de trainer zelf worden duidelijke voordelen benoemd, zoals persoonlijke ontwikkeling, leuk en afwisselend om te doen, beter contact met de patiënten en betere samenwerking met andere hulpverleners. Daarnaast sterkt PRISMA het vertrouwen in eigen kunnen van de trainer. Hoe vaker de cursus wordt gegeven hoe groter dit vertrouwen in eigen kunnen. Dit heeft positieve invloed op de verwachtingen die de trainer heeft over de uitvoering en over de uitkomsten bij patiënten. De barrières die primair invloed hebben op de trainer liggen voornamelijk op het gebied van tijdsinvestering. Mogelijk zien de meeste trainers PRISMA als extra en niet als vervanging van consulten.

Meer informatie

Zie de informatie over PRISMA onder ‘Groepsaanbod’

 

 Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

 

groepsaanbod

PRISMA – PRo-actieve Interdisciplinaire Self MAnagement educatie

Doel

PRISMA staat voor PRo-actieve Interdisciplinaire Self-MAnagement en is een groepseducatieprogramma speciaal ontwikkeld voor mensen met diabetes type 2. PRISMA gaat ervan uit dat iedereen expert kan worden over zijn eigen ziekte en daarmee het heft in eigen hand kan nemen.

Toelichting

Een groepseducatieprogramma speciaal ontwikkeld voor mensen met diabetes type 2 waarvoor de zorgverlener specifiek getraind wordt. De methodiek is gebaseerd op gedragswetenschappelijk theorieën die effectief zijn gebleken op het gebied van zelfmanagementeducatie, het ontwikkelen van individuele motivatie en het verkrijgen van controle over de aandoening.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Tijdens de PRISMA-cursus gaat de trainer samen met de deelnemers actief op zoek naar misvattingen en naar interne motivatie voor gedragsverandering. De trainer zet de deelnemers aan om actief mee te denken en laat het verhaal uit de groep komen door het stellen van vragen in plaats van vertellen/doceren. Tot slot maakt de trainer de vertaalslag naar wat de deelnemers nou zelf kan doen om zijn/haar diabetes te beïnvloeden en stimuleert de deelnemer een persoonlijk actieplan te maken met SMART-doelstellingen.
  • Groepsgrootte:
    De groep bestaat uit maximaal 12 personen en eventuele partners
  • Trainers:
    De cursus wordt door een koppel van 2 trainers gegeven die als hulpverleners werken in de diabeteszorg: bijvoorbeeld een diëtist, praktijkondersteuner, diabetesverpleegkundige, arts of psycholoog.
  • Benodigde tijd voor deelnemers:
    PRISMA is een cursus van totaal zeven uur die verdeeld over 2 dagdelen of 3 avonden kan worden gegeven.

Doelgroep(en)

Diabetes type 2: (Hierbij kan het gaan om mensen die pas zijn gediagnosticeerd met diabetes type 2, maar is ook geschikt voor hen die al langer bekend zijn met de aandoening.)
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Het VUmc biedt PRISMA train-de-trainercursussen aan, om bekend te raken met het programma en met de methodiek.
Zie ook onder: Scholing

Vorm

Een interdisciplinair groepsprogramma, als aanvulling op de individuele begeleiding.

Waar te vinden?

PRISMA- VUmc

Kosten

Voor mensen met diabetes die deelnemen aan PRISMA: gratis
Train-de-trainercursus: €795 per persoon. Twee dagen van 9.30-17.00 uur. In company training op aanvraag.

Ontwikkeld door /contactpersoon

PRISMA is een bewerking van het Engelse DESMOND programma. DESMOND staat voor Diabetes Education and Self Management for Ongoing and Newly Diagnosed en is ontwikkeld door het Portsmouth Diabetes Centre (UK) om mensen met diabetes type 2 meer grip op hun aandoening te laten krijgen. DESMOND is effectief gebleken bij nieuw gediagnosticeerde diabetes type 2 patiënten. In het VUmc is DESMOND vertaald en bewerkt, om het geschikt te maken voor de situatie in Nederland en om het bruikbaar te maken voor zowel de eerstelijns als de tweedelijnszorg. Zo ontstond PRISMA: PRoactieve Interdisciplinaire Self MAnagement.

VUmc – PRISMA-diabetes

Organisaties die werken met methode / instrument

VUmc
Medrie

PRISMA wordt momenteel op zo’n 30 plekken in Nederland gegeven, zowel in de eerste als in de tweede lijn.

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016