Berichten

e-health app

Mirro

Doel

De online (zelfhulp) modules van mirro helpen bij het herkennen, aanpakken en het later opnieuw voorkomen van diverse psychische klachten.

Toelichting instrument

De online (zelfhulp) modules van mirro helpen bij het herkennen, aanpakken en het later opnieuw voorkomen van diverse psychische klachten. De modules bestaan uit psycho-educatie, oefeningen, ervaringsverhalen, tests en tips, en zijn laagdrempelig en actiegericht. Er zijn in totaal 17 verschillende thema’s, waaronder relatieproblemen, geldzorgen, depressie, slaapproblemen en burn-out klachten.

De behandelaar nodigt de cliënt uit voor de gewenste module. Mirro werkt daarnaast met een voucherpakket waarmee cliënten anoniem aan de slag met de oefeningen, video’s en ervaringsverhalen op alle 17 beschikbare zelfhulp modules.

Ook kunnen patiënten zelfstandig aan de slag met online zelfhulp. Iedere module bestaat uit een gratis zelftest en algemene informatie over het thema. Voor oefeningen, extra uitleg en ervaringsverhalen betalen gebruikers € 7,- voor één jaar premium gebruik van alle beschikbare modules, anoniem.

Doelgroep(en)

Volwassenen
Mensen met somberheids en depressieve klachten

Validatie en effectiviteit

De inhoud van de modules is ontwikkeld door GGZ-professionals met specifieke expertise op het thema. Er is hierbij gebruik gemaakt van inzichten uit behandelvormen die in de dagelijkse GGZ-praktijk worden toegepast, zoals ACT (Acceptance en commitment therapy), cognitieve gedragstherapie en mindfulness.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Training e-Mental Health in de huisartsenpraktijk voor psycholoog, huisarts of POH GGZ is mogelijk via mirro.

Vorm

Website met online modules

Waar te vinden?

Website: Mirro.nl

Kosten instrument

Voor oefeningen, extra uitleg en ervaringsverhalen betalen gebruikers – zonder verwijzing vanuit de huisartsenpraktijk of voucher van de werkgever – voor één jaar premium gebruik van alle beschikbare modules € 7,-.

Ontwikkeld door /contactpersoon

Stichting mirro is een gezamenlijk initiatief van de GGZ-instellingen AZmn, GGZ Drenthe, GGZ inGeest, Parnassia Groep en verzekeraar Achmea. Meer informatie over mirro.

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: december 2017

e-health app

‘Kleur je leven’ – online behandelprogramma

Doel

Een zelfhulpcursus voor mensen met somberheidsklachten. Vroegtijdige behandeling van somberheidsklachten leidt tot afname van  klachten en het voorkomen van een depressie.

Toelichting instrument

Kleurjeleven.nl is een effectief, online behandelprogramma voor mensen met lichte tot matige depressieve klachten met begeleiding op afstand door een psycholoog.  Kan aangeboden worden ism externe psycholoog, maar ook door huisarts of praktijkondersteuner GGZ in de huisartspraktijk.

Het programma bestaat uit 8 lessen met bijbehorende oefeningen en huiswerk. De cliënt volgt 1 les per week op een voor hem geschikt moment. De lessen bestaan uit schriftelijke en gesproken informatie, korte films, animaties en opdrachten. Daarnaast houdt de cliënt een stemmingsdagboek bij. De huisarts of POH-GGZ begeleidt de cliënt bij het volgen van het programma. Het programma is gebaseerd op de cognitieve gedragstherapie.

Doelgroep(en)

Volwassenen
Mensen met somberheids en depressieve klachten

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd en effectief
Erkend als bewezen effectief door: Loket Gezond Leven Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Coaching binnen programma door psycholoog, huisarts of POH GGZ

Vorm

Website met online behandelprogramma

Waar te vinden?

Website: Kleur je leven

Kosten instrument

Voor cliënten zijn er geen kosten verbonden aan het programma wanneer het aangeboden wordt door de huisartsenpraktijk.

Ontwikkeld door /contactpersoon

Ontwikkeld door Trimbos instituut, aangeboden door Mentalshare Direct, een maatschappelijke onderneming zonder winstoogmerk. Het doel van Mentalshare Direct is het toegankelijk maken van digitale zorg (ook wel e-mental health genoemd) en bewezen online programma’s voor zoveel mogelijk mensen met psychische problemen.

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Evaringen van cliënten

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: december 2017

'vragenlijst'

CES D / Center for Epidemiological Studies – Depression

Doel

Een signaleringsvragenlijst voor depressieve klachten. Bij verdenking op depressieve klachten in kaart brengen de mate van aanwezigheid van de gevoelens van depressie.

Toelichting instrument

De CES-D bestaat uit 20 stellingen. Voor iedere stelling geeft de patiënt aan hoe vaak deze op hem of haar van toepassing is in de afgelopen week (zelden of nooit, soms of weinig, regelmatig, meestal of altijd).

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De patiënt kan de vragenlijst thuis invullen.
  • Score/uitkomst:
    De score van de signaleringsvragenlijst geeft een indicatie voor de ernst van eventuele problematiek. Deze score kan vertaald worden naar: geen (aanwijzingen voor) depressieve klachten, aanwijzing voor milde depressieve klachten, aanwijzing voor matige-ernstige depressieve klachten.
  • Benodigde tijd:
    Het invullen van de vragenlijst kost ongeveer 5-7 minuten, het bespreken 15 minuten.

Doelgroep(en)

Generiek
Volwassenen
Psychisch welbevinden
Psychiatrische adolescenten / jongeren

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd
Vragenlijst is specifiek gericht op depressieve stemming, met goede screeningseigenschappen, eenduidige cut-off scores en eenvoudige interpretatie met indicatie voor verder beleid.
Toelichting op validatie en betrouwbaarheid: Het meten van symptomen van depressie met de CES-D
Opgenomen in:  NDF Richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten
Bewezen geschiktheid voor mensen met type 1 of type 2 diabetes.

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Gewenst is een training of nascholing gericht op het herkennen van depressieve klachten, het omgaan met de signaleringsvragenlijsten, meer specifiek op effectieve communicatie/counselingsvaardigheden en op inzicht in de juiste verwijsmogelijkheden afhankelijk van de door de patiënt aangegeven problematiek (uit NDF Richtlijn)

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

Vragenlijst in NDF richtlijn: CES-D

Kosten instrument

Gratis

Organisaties die werken met methode / instrument

Albert Schweitzer Ziekenhuis diabetespoli
VUmc

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Ervaring Albert Schweitzer Ziekenhuis: zie bijlage 7 in de Richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten
Evaluatierapport proefimplementatie richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten bij DM, hoofdstuk 4
Handreiking implementatie: Richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten bij mensen met diabetes

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

vragenlijst

Vier Dimensionale Klachtenlijst: 4DKL

Doel

Het in kaart brengen en vervolgen van de meest voorkomende psychische klachten van individuele patiënten. Een vragenlijst voor het meten van distress, depressie, angst en somatisatie.

Toelichting instrument

De vragenlijst (een zelfinvullijst) betreft verschillende klachten en verschijnselen, totaal 50 items met de volgende subcategorieën: distress (16 items); depressie (6 items); angst (12 items); somatisatie (16 items).

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De patiënt geeft aan hoe vaak hij de gevraagde klachten of verschijnselen de afgelopen week heeft gehad en kiest voor één van de mogelijke antwoorden.
  • Score/uitkomst:
    Beantwoording met: ‘nee’ (0 punten), ‘soms’ (1 punt), ‘regelmatig’, ‘vaak’, ‘heel vaak’ of ‘voortdurend’ (allemaal 2 punten).
  • Benodigde tijd:
    Invullen vragenlijst: 5 tot 10 minuten

Doelgroep(en)

Generiek
Psychisch welbevinden
Volwassenen
Jongeren (vanaf 15 jaar)
POH-GGZ

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd: valide en betrouwbaar.

Meer informatie:

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing gewenst: de 4DKL is beschikbaar voor psychologen en psychiaters, huisartsen, bedrijfsartsen en fysiotherapeuten/ POH GGZ

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

Vragenlijst 4DKL

Kosten instrument

Geen kosten

Contactpersoon

Author: Berend Terluin, MD, PhD

Organisaties die werken met methode / instrument

Wordt binnen veel huisartsenpraktijken gebruikt.

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Artikel in Huisarts en Wetenschap: De Vierdimensionale Klachtenlijst (4DKL) spoort psychische problemen op

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

'vragenlijst'

PHQ-9 / Patiënt Health Questionaire-9 / Patiënten gezondheidsvragenlijst-9

Doel

Bij verdenking op depressieve klachten in kaart brengen de mate van aanwezigheid van de gevoelens van depressie. De lijst is niet geschikt om de diagnose depressieve klachten of depressie te stellen; dit vergt aanvullende diagnostiek. Het is een verkorte versie van de Patiënt Health Questionnaire , waarbij enkel de DSM IV criteria voor depressie worden nagevraagd.

Toelichting instrument

De PHQ-9 vragenlijst bestaat uit 9 vragen over de ernst van depressieve klachten aan de hand van de DSM IV criteria waarbij maximaal 27 punten gescoord wordt.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Neem de vragenlijst samen de patiënt door of laat de patiënt het vooraf zelf invullen.
  • Score/uitkomst: Hoe hoger de score hoe groter de aanwijzingen voor depressieve klachten. Een score van 10 of hoger wordt door de ontwikkelaars gezien als een sterke aanwijzing voor klinisch relevante depressieve klachten.
  • Benodigde tijd: Invullen van de vragenlijst is 3-5 minuten.

Doelgroep(en)

Generiek
Psychisch welbevinden
Diabetes
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd.
Bewezen geschiktheid voor mensen met type 1 of type 2 diabetes.
Opgenomen in:  NDF Richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten
Opgenomen in: NHG standaard Depressie – tweede herziening; Zie noot 24: Vragenlijsten en ernstschalen: 4DKL, BDI-II en PHQ-9

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Scholing is gewenst gericht op het herkennen van depressieve klachten, omgaan met signaleringsvragenlijsten, communicatie/ counselingsvaardigheden en inzicht in de verwijsmogelijkheden.

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

De PHQ-9 vragenlijst
PHQ-vragenlijst in de bijlage Signaleringsvragenlijsten bij diabetes en depressieve klachten – NDF

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Ontwikkeld in de VS voor huisartspraktijk/algemene bevolking (1999)

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Informatie in:
Evaluatierapport proefimplementatie richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten bij DM, hoofdstuk 4
Handreiking implementatie: Richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten bij mensen met diabetes
Artikel: Diabetes en depressie: wat doen we ermee? Tijdschrift voor praktijkondersteuning 2014, nummer 3:72-74

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: januari 2016

'vragenlijst'

WHO-5 Vragenlijst – Five Item Well Being Index

Doel

Een signaleringsvragenlijst voor depressieve klachten. Meten van het psychische welzijn over de afgelopen twee weken. De uitkomst van een vragenlijst is geen diagnose, maar kan een verdenking opleveren van depressieve klachten.

Toelichting instrument

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De WHO-5 vragenlijst bestaat uit 5 vragen over het welbevinden. De patiënt wordt verzocht voor iedere uitdrukking aan te geven welke het beste weergeeft hoe hij/zij zich heeft gevoeld tijdens de laatste twee weken.
  • Score/uitkomst:
    Hoe hoger de score hoe kleiner de aanwijzingen voor een sombere stemming of depressieve klachten.
  • Benodigde tijd:
    Een korte vragenlijst met een invultijd van 1-2 minuten.

Doelgroep(en)

Generiek
Psychisch welbevinden
Diabetes
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd en betrouwbaar.
Bewezen geschiktheid voor mensen met diabetes type 1 of type 2.
Opgenomen in richtlijn ‘Signalering en monitoring van depressieve klachten’ – Nederlandse Diabetes Federatie

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Gewenst is een training of nascholing gericht op het herkennen van depressieve klachten, omgaan met signaleringsvragenlijsten, communicatie/ counselings-vaardigheden en inzicht in de verwijsmogelijkheden.

Vorm

Vragenlijst

Waar te vinden?

Zorgstandaard Diabetes van de Nederlandse Diabetes Federatie: (zie blz. 3)
WHO-5 vragenlijst

Kosten instrument

Gratis

Organisaties die werken met methode / instrument

VUmc – Amsterdam

Contactpersoon

  1. Mw M. de Wit: M.dewit@vumc.nl en/of
  2. Mw. M.H.E. Hogenelst: mhe.hogenelst@vumc.nl

Organisaties die werken met methode / instrument

Meerdere huisartsenpraktijken
VUmc

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Informatie in:
Evaluatierapport proefimplementatie richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten bij DM, hoofdstuk 4

Handreiking implementatie: Richtlijn Signalering en monitoring van depressieve klachten bij mensen met diabetes

Artikel: Tijdschrift voor praktijkondersteuning 2014, nummer 3:72-74:
Diabetes en depressie: wat doen we ermee?

VUmc heeft goede ervaringen met het gebruik van de WHO-5 bij adolescenten.

 

 

Gepubliceerd op: 28 januari 2017