Berichten

Laaggeletterdheid

Herkenningswijzer lees- en schrijfproblemen bij volwassen Nederlanders

Doel

Hulpmiddel voor het herkennen van signalen en veelgebruikte smoezen die duiden op een taalachterstand. De herkenningswijzer geeft handvatten en tips om dit te herkennen, begrip te tonen en het probleem bespreekbaar te maken (2010).

Toelichting instrument

Laaggeletterden verbergen vaak dat zij slecht kunnen lezen en schrijven, omdat zij zich daarvoor schamen. Om hen te kunnen helpen is het belangrijk dat zorgverleners kenmerken van laaggeletterdheid herkennen.

Korte informatie over:

  • Herkent u de signalen?
  • Herkent u de volgende uitspraken?
  • Wat kunt u doen?

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar
(zie ook: workshop Herkennen van laaggeletterdheid in uw organisatie)

Vorm

Folder / boekenleggerformaat

Waar te vinden?

Herkenningswijzer algemeen
Herkenningswijzer voor artsen

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

De Taalverkenner is ontwikkeld door de Hogeschool van Amsterdam in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven.

Organisaties die werken met methode / instrument

Breed verspreid binnen verschillende sectoren: gemeente, gezondheidszorg

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

  • ‘U houdt de folder op zijn kop’.  I. Lutke Schipholt / Medisch Contact /2010
    Laaggeletterd en chronisch ziek gaan moeilijk samen.
    Wie niet kan lezen en schrijven, leeft ongezonder en komt dus sneller bij de dokter terecht. En die geeft weer informatie mee waar de laaggeletterde weinig mee kan. Aan artsen de taak om analfabetisme te herkennen.
    Lees verder

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Laaggeletterdheid

Toolkit ‘Gezonde Taal, omgaan met laaggeletterdheid in de zorg’

Doel

De toolkit biedt zorgverleners informatie over de risico’s voor patiënten en misverstanden die kunnen ontstaan als patiënten onvoldoende geletterd zijn. Daarnaast bevat de toolkit richtlijnen voor begeleiding van patiënten en een methode waarmee poliklinieken hun proces beter kunnen inrichten op laaggeletterden.

Toelichting instrument

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    de toolbox bestaat uit een aantal losse kaarten en praktische hulpmiddelen die direct in de praktijk gebruikt kunnen worden.  De zorgverlener kiest zelf hoe en waarmee hij aan de slag gaat. Aan de hand van vragen over wat de zorgverlener wil bereiken, krijgt hij advies over de in te zetten hulpkaarten en/of hulpmiddelen.
  • Inhoud:  De toolkit bevat drie soorten kaarten:
    – Laaggeletterdheid in de zorg (2 kaarten)
    – Zicht op laaggeletterdheid (4 kaarten)
    – Aan de slag (3 kaarten)

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Verschillende advieskaarten met een handleiding

Waar te vinden?

Webpagina Toolkit Gezonde Taal – UMC
Toolkit Gezonde Taal (PDF)
Handleiding Toolkit Gezonde Taal

Kosten instrument

Gratis

Contactpersoon

Mw J. van der Giessen, afd. Patiëntencommunicatie (tekstadvies en onderzoek)
tel: 088 75 587 19 (dinsdag en donderdag aanwezig)

Organisaties die werken met methode / instrument

In gebruik bij UMC Utrecht.
Voor meer informatie: UMC Utrecht Gezondheidsvaardigheden

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Laaggeletterdheid

Checklist Laaggeletterdheid: ‘Observaties in de huisartsenpraktijk’

Doel

Een checklist waarmee de zorgverlener kan nagaan of de huisartsenpraktijk is ingesteld op laaggeletterden.

Toelichting instrument

In de praktijk kan met behulp van de checklist de praktijkinrichting onder de loep worden genomen. De checklist heeft een aantal vragen aan de hand van 5 onderwerpen:
– telefonische communicatie
– digitale communicatie
– praktijkentree
– praktijkinrichting
– praktijkorganisatie.
De checklist is onderdeel van de Toolkit Laaggeletterdheid LHV.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Als huisarts, praktijkondersteuner en/of doktersassistent stelt u de vragen die bij de verschillende onderwerpen staan vermeld, om te ontdekken hoe uw praktijk op een laaggeletterde overkomt en reflecteer hierop. Neem het perspectief van een laaggeletterde patiënt en u doet veel ontdekkingen. Zijn er veranderingen nodig om de huisartsenpraktijk beter in te richten voor laaggeletterden? Met het team kunt u de observaties bespreken. Vervolgens kijkt u samen of er aanpassingen nodig zijn om de praktijk beter in te richten op laaggeletterden.

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Checklist van 2 A4tjes

Waar te vinden?

LHV-leden kunnen de posters en checklists die bij de Toolkit Laaggeletterdheid behoren via de website van de LHV downloaden.

Kosten instrument

Gratis voor leden LHV

Ontwikkeld door /contactpersoon

De Toolkit Laaggeletterdheid is tot stand gekomen in samenwerking met Stichting Lezen & Schrijven, Gezondheidsinstituut NIGZ, Stichting Expertisecentrum Educatieve Televisie (ETV), het Nederlands Huisartsen Genootschap en Pharos.

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

training

Training ‘Heb ik het goed uitgelegd?

Doel

Effectief communiceren met migranten met een lage scholing en beperkt Nederlands.
De training geeft zorgverleners inzicht in hoe zij vragen, informatie en adviezen aan te sluiten op het scholingsniveau en het niveau Nederlands van de cliënt.

Toelichting scholing

De training is praktisch van opzet en gaat uit van vragen, ervaringen en casuïstiek uit de dagelijkse praktijk van de deelnemers. De trainers creëren een open en veilige sfeer die zorgverleners uitnodigt om vragen en twijfels te delen.
In de training komt aan bod inzicht in de mogelijkheden van cliënten om de informatie, adviezen en vragen te begrijpen en op welke wijze sluit de communicatie aan op de mogelijkheden van de cliënt.

Doelgroep(en)

Zorgverleners met cliënten met een lage scholingsachtergrond en beperkt Nederlands.

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

 

Vorm

Waar te vinden?

Pharos: Expertisecentrum gezondheidsverschillen: Heb ik het goed uitgelegd?

Kosten

€ 295,- per deelnemer, inclusief lesmap

Ontwikkeld door / contactpersoon

Voor trainingen op maat: zie website van Pharos
of mail naar:  training@pharos.nl
of (030) 234 98 00

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Artikel: ‘Heb ik het goed uitgelegd?’, Marjolein van Leeuwen; nummer 1 – 2011 PHAXX

 

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016