Berichten

patienteninformatie

Filmpjes met uitleg over diabetes

Doel

Zeven onderwerpen worden in korte filmpjes uitgelicht waarbij de eerste vijf video’s op heldere wijze uitleggen waar het bij type 2 diabetes en de behandeling om gaat. De filmpjes zijn onderdeel van DIEP, een interactief internetprogramma (website) met informatie over diabetes, dat zelfmanagement van patiënten ondersteunt (2013).

Toelichting instrument

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Binnen het educatieve programma DIEP zijn de korte filmpjes te bekijken, met een verwijzing naar de pagina binnen DIEP waar meer informatie te vinden is. De link naar de video’s kan via de website rechtstreeks naar een e-mail adres verzonden worden.
  • De onderwerpen van de 7 filmpjes:
    1. Virtueel bezoek door het lichaam in normale omstandigheden
    2. Virtueel bezoek door het lichaam bij diabetes
    3. Vaatschade en gevolgen
    4. Glucoseverlagende medicatie
    5. De drie pijlers van de behandeling
    6. Instructievideo: insuline toediening
    7. Instructievideo zelfcontrole

Doelgroep(en)

Diabetes type 2
Volwassenen
Laaggeletterden

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Filmmateriaal / video

Waar te vinden?

De 7 video’s in het programma DIEP

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

© Diabetes Interactief Educatie Programma
Zie voor meer informatie DIEP

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

vragenlijst

Diabetes risicotest

Doel

Diabetes Risicotest meet het risico om diabetes type 2 te krijgen. Vroegtijdig opsporen van mensen met (een verhoogd risico op) diabetes is belangrijk en moet bijdragen aan vroegtijdige behandeling van mensen met diabetes, dan wel het tijdig aanbieden van een adequaat leefstijlprogramma aan mensen met een verhoogd risico.

Toelichting instrument

De test meet op betrouwbare wijze het risico op het al hebben van diabetes, of op het ontwikkelen van diabetes binnen nu en 5 jaar. De geïllustreerde versie van de Diabetes Risicotest (plaatjestest) is speciaal ontwikkeld voor mensen met minder kennis van de Nederlandse taal.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De risicotest kan in de huisartsenpraktijk aangeboden worden of men kan op eigen initiatief de risicotest doen.
  • Score/uitkomst: De test bestaat uit 8  vragen waarbij elk antwoord een bepaald aantal punten krijgt, die bij elkaar opgeteld worden.
    • Score 5 of lager: de kans dat de persoon diabetes type 2 krijgt, is klein
    • Score 6, 7 of 8: de kans dat de persoon diabetes type 2 krijgt, is licht verhoogd
    • Score 9 of hoger: de kans dat de persoon diabetes type 2 krijgt of al heeft, is groot.
    • Bij elke score is een advies gegeven m.b.t. te ondernemen acties.
  • Benodigde tijd: Invullen van de test:

Doelgroep(en)

Generiek: mensen met risico op diabetes
Volwassenen
Laaggeletterden
Anderstaligen

Validatie en effectiviteit

Gevalideerd en betrouwbaar
Meer informatie: validiteit

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Waar te vinden?

Website Kijk op Diabetes

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

De Diabetes Risicotest is ontwikkeld in samenwerking met VU Medisch Centrum, Universiteit Wageningen en Universitair Medisch Centrum Groningen. De test is wetenschappelijk onderbouwd en ontwikkeld in samenwerking met de beroepsvereniging van huisartsen; met financiele steun van het ministerie van VWS.
Contactpersoon: Nederlandse Diabetes Federatie

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Laaggeletterdheid

Factsheet Laaggeletterdheid en beperkte gezondheidsvaardigheden

Doel

Factsheet voor zorgverleners met informatie over laaggeletterheid en gezondheidsvaardigheden.

Toelichting instrument

De factsheet beschrijft bondig:
– Feiten en cijfers over voorkomen laaggeletterheid en gezondheidsvaardigheden
– Korte uitleg wat gezondheidsvaardigheden zijn en de samenhang met gezondheid
– Waar hebben mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden moeite mee
– Herkennen van beperkte gezondheidsvaardigheden
– Tips voor effectieve communicatie
– Tips voor eenvoudig voorlichtingsmateriaal

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Factsheet – 2 A4

Waar te vinden?

Factsheet  Laaggeletterdheid en beperkte gezondheidsvaardigheden

Meer factsheets diverse onderwerpen: www.pharos.nl 

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Pharos: Expertisecentrum gezondheidsverschillen

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Laaggeletterdheid

Handreiking – Leefstijladvisering aan migranten en laaggeletterden – NHG

Doel

Handreiking voor zorgverleners waar bij de leefstijladvisering aan migranten en laaggeletterden op gelet dient te worden.

Toelichting instrument

Bij leefstijladvisering aan migranten en laaggeletterden ontstaat soms de indruk dat de adviezen niet overkomen of niet worden opgevolgd. Onderzoek toont ook aan dat deze groepen minder succesvol zijn bij afvallen, bewegen en stoppen met roken.

Tips voor leefstijladvisering aan migranten en laaggeletterden wordt gegeven over de volgende aspecten:
– Achtergrond en referentiekader van de patiënt
– Afstemming van de communicatie
– Aanpassing aan de leefwereld van de patiënt
– Patiëntgericht werken
– Organisatie van groepsbijeenkomsten
– Tips over handige websites en verdere verdieping.

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Brochure – 2 A4

Waar te vinden?

Leefstijladvisering aan migranten en laaggeletterden – NHG

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

© 2015 Nederlands Huisartsen Genootschap

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Meer informatie en voorbeelden: website: www.huisarts-migrant.nl
Platform voor huisartsen met vragen over zorg en gezondheid voor migranten,- asielzoekers,- en vluchtelingenpatiënten

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Toolkit / handreiking

Handreiking voor de aanpak van laaggeletterdheid – GGD Nederland

Doel

Leidraad voor het herkennen, omgaan met en doorverwijzen van laaggeletterden door medewerkers van de GGD’en. De handreiking biedt inspiratie voor zorgverleners die alert willen zijn op laaggeletterdheid (2011).

Toelichting instrument

De handreiking biedt vijf praktische aanbevelingen met diverse tips voor de zorgverleners:

  1. Stel een coördinator aan;
  2. Vergroot uw kennis;
  3. Herken en verwijs door;
  4. Integreer de aanpak in uw dagelijks werk;
  5. Maak uw communicatie toegankelijk.

Veel verwijzingen (links) naar andere websites in de brochure werken helaas niet.

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Brochure, 8 pagina’s

Waar te vinden?

Handreiking voor de aanpak van laaggeletterdheid

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Deze Handreiking kwam tot stand door een samenwerking van GGD Nederland en Stichting Lezen & Schrijven (2011).

Organisaties die werken met methode / instrument

GGD’en Nederland

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Laaggeletterdheid

Laaggeletterdheid – Leidraad voor doorverwijzers

Doel

Deze informatieve brochure biedt een handreiking om signalen van laaggeletterdheid te herkennen, laaggeletterdheid bespreekbaar te maken en de doelgroep te verwijzen naar het volwassenenonderwijs.

Toelichting instrument

De brochure bevat een gespreksleidraad bij wat je kunt doen als je ontdekt dat iemand laaggeletterd is. Verder biedt deze brochure achtergrondinformatie over het verschijnsel laaggeletterdheid met de volgende items:

  • Begripsbepaling
  • Om welke mensen gaat het?
  • Risicofactoren
  • Laaggeletterdheid als probleem
  • Terug naar school: drempels en motieven
  • Het lees- en schrijfonderwijs
  • Persoonlijke verhalen van cursisten

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Brochure

Waar te vinden?

Laaggeletterdheid. Leidraad voor doorverwijzers

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

De brochure is in 2005 oorspronkelijk samengesteld in het kader van het Landelijke Actieplan Alfabetisering Autochtone Nederlanders, 2003-2006. De derde druk van de brochure is tot stand gekomen in het kader van het Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010: ‘Van A tot Z betrokken’ van de Directie BVE van OCW.

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Zie blz 37 uit de brochure

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Toolkit / handreiking

Toolkit Laaggeletterdheid – LHV

Doel

Met de Toolkit voor Omgang met laaggeletterden in de huisartsenpraktijk zijn de zorgverleners beter in staat laaggeletterdheid bij patiënten te herkennen. De toolkit biedt handvatten hoe de zorgverlener hier in de praktijk mee om kan gaan in zijn communicatie met de patiënt, bijvoorbeeld bij een verwijzing naar de tweede lijn of bij de uitleg over een geneesmiddel. Daarmee kan de praktijk en de zorg toegankelijker worden voor laaggeletterden.

Toelichting instrument

Per hoofdstuk vindt u achtergrondinformatie, risicomomenten en tips: ‘Wat kunt u doen’.
Opbouw van de toolkit:

  1. Laaggeletterden in beeld
  2. Aan de balie en de telefoon
  3. Tijdens het spreekuur
  4. Medicatie en (door) verwijzen
  5. Praktijkinrichting

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Brochure met bijlagen:
De toolkit biedt zorgverleners een checklist Observaties in de huisartsenpraktijk. Ook is er een checklist Communicatie op maat die handvatten geeft voor de communicatie met patiënten die minder goed kunnen lezen (2011).

Waar te vinden?

Website LHV
Toolkit Laaggeletterdheid als PDF

Kosten instrument

Gratis
De checklisten zijn voor leden LHV gratis te downloaden.

Ontwikkeld door /contactpersoon

De Toolkit Laaggeletterdheid is tot stand gekomen in samenwerking met Stichting Lezen & Schrijven, Gezondheidsinstituut NIGZ, Stichting Expertisecentrum Educatieve Televisie (ETV), het Nederlands Huisartsen Genootschap en Pharos.

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Laaggeletterdheid

Checklist ‘Communicatie op maat van laaggeletterden’

Doel

Met deze checklist kan de zorgverlener controleren of zijn taalgebruik aansluit bij mensen die laaggeletterden zijn.

Toelichting instrument

De checklist bestaat uit 16 korte vragen waarmee de zorgverlener zijn taalgebruik onder de loep neem, aangevuld met uitleg/tips. Voorbeeldvragen zijn o.a.:
– Herhaalt u de belangrijkste punten?
– Moedigt u patiënten aan om vragen te stellen?
– Bevestigt u dat u de patiënt begrijpt?
– Gebruikt u eenvoudige taal?

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    De zorgverlener vult de checklist met vragen in direct na het consult.
  • Score/uitkomst: Voor elk onderdeel van deze lijst kunt u nagaan of u deze toepast in uw communicatie. Ook kunt u de aangeven hoe hoog u scoort voor ieder onderdeel op een schaal van 1 tot 5.

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Checklist met 16 vragen

Waar te vinden?

De checklist is onderdeel van de Toolkit Laaggeletterdheid van de LHV
LHV-leden kunnen de posters en de checklists die bij de Toolkit Laaggeletterdheid behoren via de website van de LHV downloaden.

Kosten instrument

Gratis voor leden LHV

Ontwikkeld door /contactpersoon

De Toolkit Laaggeletterdheid is tot stand gekomen in samenwerking met Stichting Lezen & Schrijven, Gezondheidsinstituut NIGZ, Stichting Expertisecentrum Educatieve Televisie (ETV), het Nederlands Huisartsen Genootschap en Pharos.

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Niet bekend

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

e-learning

Taal maakt gezonder: E-learning

Doel

Zorgverleners door middel van een e-learning laten herkennen van laaggeletterdheid en informeren over de aanpak van laaggeletterdheid in de zorg.

Toelichting instrument

De e-learning duurt ongeveer 45 minuten en wordt afgesloten met een toets met 20 vragen. Hiermee kunnen artsen of verpleegkundigen 1 accreditatiepunt verdienen.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Aanmaken van een account en aanmelden voor de e-learning
  • Benodigde tijd: 45 minuten – 60 minuten

Doelgroep(en)

Zorgverleners

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Vorm

E-learning

Waar te vinden?

Aanmelding voor de E-learning

Kosten instrument

Gratis

Ontwikkeld door /contactpersoon

Stichting Lezen & Schrijven
Aanvullend op de e-learning: Verdiepende workshop ‘Bespreken van laaggeletterdheid’.
Aan de hand van de principes van motiverende gespreksvoering, wordt er geoefend in het voeren van gesprekken over het verbeteren van lees- en schrijfvaardigheden van cliënten.

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

E-learning Taal maakt gezonder gelanceerd bij Antes Groep

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016

Laaggeletterdheid

Taalverkenner zorg

Doel

Een hulpmiddel voor zorginstellingen om op een snelle en eenvoudige manier mensen op het spoor te kunnen komen die moeite hebben met lezen.

Toelichting instrument

Taalverkenner zorg gaat over een patiëntenfolder met informatie over diabetes. Het bevat een informatieve tekst en bijbehorende vragen.

  • Hoe in de praktijk te gebruiken:
    Uitreiken van de folder bijj de intake van nieuwe patiënten of in de wachtkamer. De Taalverkenner bestaat uit een korte leestekst op papier en zes vragen.
  • Benodigde tijd:
    De screening duurt 3 tot 5 minuten.

Doelgroep(en)

Diabetes
Volwassenen

Validatie en effectiviteit

Niet bekend

Training / opleiding zorgverlener gewenst

Direct inzetbaar

Vorm

Folder

Waar te vinden?

  • Taalverkenner zorg
  • Informatie over andere eenvoudig inzetbare instrumenten die in maximaal 15 minuten een indicatie geven of iemand (taal)scholing nodig heeft om vooruit te kunnen komen: Basismeters

Kosten instrument

Gratis
‘Taal voor het leven’ gaat graag in gesprek om te adviseren hoe uw organisatie het meest profijt kan hebben van een van deze instrumenten.

Ontwikkeld door /contactpersoon

De Taalverkenner is ontwikkeld door de Hogeschool van Amsterdam in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven.
Contactpersoon: Michiel Sträter, via 070 762 08 68

Organisaties die werken met methode / instrument

Niet bekend

Voorbeelden, succes- en faalfactoren uit de praktijk

Al meer dan 400 organisaties werken met de Taalmeter of een ander screeningsinstrument voor basisvaardigheden.
Meer informatie: Ervaringen van een aantal organisaties.

 

Datum van bijwerken /plaatsing instrument

Bijwerken: februari 2016